ایران پرسمان

آخرين مطالب

سرمقاله اعتماد/ اقتصاددان انقلابی يادداشت

سرمقاله اعتماد/ اقتصاددان انقلابی
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - اعتماد / « اقتصاددان انقلابی » عنوان سرمقاله روزنامه اعتماد نوشته محسن آزموده است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
دکتر رییس‌دانا را همیشه در جلسات و نشست‌ها می‌دیدم و تا جایی که می‌شد و فضای رسانه‌ای اجازه می‌داد، آنها را بازتاب می‌دادم. یک‌بار بهمن ماه سال 1393 در پژوهشکده تاریخ اسلام نشستی برگزار شد با موضوع تاریخ و اقتصاد. در این نشست او با دکتر داریوش رحمانیان و دکتر محمد مالجو سخنرانی داشتند.
حضور دکتر رییس‌دانا در آن جلسه برای همه مخاطبان اهمیت داشت. کمی بیشتر از یک سال بود که از دردسری خلاصی یافته بود و کسی انتظار نداشت که در مجامع عمومی حاضر شود. آن دردسر برایش در پی انتقادش به طرح هدفمندی یارانه‌ها و سیاست‌های اقتصادی دولت دهم پدید آمده بود. خلاصه دکتر رییس‌دانا، در آن جلسه آمد. پیش از شروع جلسه با مریم مجد نزد او رفتیم و برای عکاسی از او وقت خواستیم. با خنده‌رویی و شادی پذیرفت. اسم من را پرسید، وقتی نام فامیلم را گفتم، به شوخی چهره در هم کشید و گفت: فامیل تیمسار آزموده (دادستان مصدق) که نیستی؟ این پرسش را یک‌بار دیگر دکتر محمدعلی موحد هم پرسید، وقتی که از او خواستم جلد چهارم خواب آشفته نفت را امضا کند! می‌دانستم که دکتر رییس‌دانا به همان اندازه دکتر موحد به دکتر مصدق علاقه دارد. سریع برایش توضیح دادم که نه آقای دکتر، فقط همنام هستیم! خندید و گفت، شوخی می‌کنم پسرم، نوه‌اش هم بودی فرقی نمی‌کرد، اشتباهات او به تو دخلی ندارد! آن روز دکتر رییس‌دانا درباره رابطه اقتصاد و تاریخ از منظر مارکس و چپ‌گرایان و همچنین سایر نحله‌های اقتصادی صحبت کرد و گفت: «یک‌شبه نمی‌شود ایران را پیشرفته کرد، اراده انسان تنها در مقتضیات تاریخی می‌تواند حرکت کند.» دیدار از نزدیک بعدی با او، پنج سال بعد، در اردیبهشت ماه همین امسال رخ داد. دوست و همکارم آقای محمد داوری، که دست بر قضا مدتی را با دکتر رییس‌دانا زندگی کرده، چند بار به من گفته بود که برای انجام گفت‌وگو پیش او برویم. محمد در مدت هم‌زیستی با دکتر، به‌رغم اختلاف‌نظر در دیدگاه‌های سیاسی و اقتصادی، شیفته اخلاق و رفتار او شده بود و می‌گفت، سینه این مرد، گنجینه خاطراتی گرانبهاست، خیلی خوب می‌شود که با او مصاحبه کنیم؛ بلکه گوشه‌ای از خاطراتش که تاریخ معاصر ماست، مکتوب شود. درنهایت عصر چهارم اردیبهشت ماه سال جاری، به لطف آقای داوری به منزل دکتر رییس‌دانا، در محله گیشای تهران رفتیم و با او را در آپارتمان ساده‌اش دیدار کردیم، در همان اتاقی که عکس مارکس را به دیوار زده بود. دکتر رییس‌دانا، به گرمی از ما استقبال کرد و مثل همیشه بی‌تکلف از ما خواست که سخت نگیریم و آنجا را خانه خودمان بدانیم. وقتی فهمید می‌خواهیم خاطراتش را ثبت کنیم، پرسید از من چه می‌دانید؟ گفتم اینکه شما متولد سال 1327 تهران هستید، در مدرسه اقتصادی لندن درس خوانده‌اید و... خیلی سریع گفت، اینها را که شایع شده کنار بگذار، وارد جنبه‌های دیگر شو، یعنی بپرس که چگونه این آرمان و عقیده را پیدا کردی؟ درباره حضور اجتماعی من بپرس و از من بخواه که بگویم چرا این کتاب‌ها را نوشته‌ای؟ بپرس برای چی من 44تا کتاب نوشته‌ام؟ از کی اجازه گرفته‌ام؟ باید از بحث‌های خصوصی بگذریم. باید از جزییات عبور کرد... او شیفته عدالت و برابری بود و در بیان دیدگاه‌ها و نظراتش شجاعت و جسارتی مثال‌زدنی داشت، خودش را «ماجراجو» می‌خواند و گرم و شیرین سخن می‌گفت. در زمینه دیدگاه‌هایش با هیچ‌کس تعارف نداشت و از پرداختن هزینه برای اندیشه‌هایش هیچ ابایی نداشت. در هفتاد و یک سالگی با حافظه‌ای درخشان گذشته را به یاد می‌آورد. در خانواده‌ای فرهیخته و نسبتا متمول پرورش یافته بود، اما چنان که خودش می‌گفت، از همان کودکی از مشاهده شکاف و جدایی سطح زندگی میان ثروتمندان و اشراف با اقشار فرودست رنج می‌برد. هنگامی که از مصدق و نهضت ملی سخن می‌گفت، چشم‌هایش برق می‌زد، این گرایش همزمان او به اندیشه‌های چپ و جریان‌های مصدقی را با محله شاپور توضیح می‌داد و می‌گفت: «در شاپور دو گروه بودند؛ یکی مصدقی‌ها که در یک قهوه‌خانه بودند و دیگری قهوه‌خانه بالاتر که توده‌ای‌ها بودند. من به میتینگ جبهه ملی دوم در جلالیه رفتم و به‌شدت تحت‌تاثیر شعارهای تند زنده‌یاد فروهر و صحبت‌های صدیقی و سنجابی و الهیارخان صالح قرار گرفتم.» در نوجوانی مادرش کتاب «نود و سه» آخرین رمان ویکتور هوگو در شرح انقلاب فرانسه (1793) را برایش خریده بود. با شور و هیجانی وصف‌ناپذیر می‌گفت: «از خواندن این کتاب کیف کردم، انقلابی شدم، جوزف شنیس شخصیت من را تسخیر کرد، دانتون، مارا...» و دکتر فریبرز رییس‌دانا‌ تا هفتاد و یک سالگی انقلابی ماند و هیچ‌گاه از آرمان عدالت و برابری دست نکشید، همچنان‌که تا آخر مصدق را دوست داشت و برای او احترام قائل بود. گفت‌وگوی ما بعد از نود دقیقه تا سال‌های انقلاب پیش رفت و بنا شد که در فرصتی دیگر به ادامه زندگی او بپردازیم. فرصتی که با صد دریغ و افسوس دیگر هیچ‌گاه دست نداد! یادش گرامی باد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

افزایش 3 برابری مرگ‌های قلبی در پی تغییرات اقلیمی

دنیای ادیبانه «آوینی» در سالروز شهادتش

موسوی: ایران قدردان کمک‌های چین است

آمریکا: مخالف اعطای وام از سوی صندوق بین‌المللی پول به ایران هستیم

انتقاد شدید دونالد ترامپ از سازمان بهداشت جهانی

وزیر موقت نیروی دریایی آمریکا استعفا داد

ورود به کانون اصلی کرونا در چین بعد از 76 روز ممکن شد

هشدار اتحادیه عرب درباره سوءاستفاده از کرونا توسط رژیم صهیونیستی

آخرین آمار مبتلایان به کرونا در ترکیه

تلفات کرونا در آمریکا به مرز 13 هزار نفر رسید

توافق ائتلاف اهل سنت عراق بر روی نامزد نخست وزیری

عکس| وضعیت امروز خیابان های ریاض پایتخت سعودی

نشانه اولیه آلزایمر در مغز کشف شد

دو خط کتاب/ خدا درون توست!

تخت روانچی: برای مبارزه با کرونا تحریم های آمریکا علیه کشورها برداشته شود

سناتور آمریکایی: مردم بی‌گناه ایران به خاطر تحریم‌های ما می‌میرند

هشدار درباره نقشه امارات برای تکرار سناریوی ناامنی «عدن» در «تعز»

تلاش گروهی از نمایندگان کنگره برای قطع حمایت آمریکا از ائتلاف متجاوز به یمن

توییت مشترک نمایندگان درباره طرح تعطیلی یک‌ماهه

سید حسن نصرالله: رژیم صهیونیستی نگران است بیش از 80 سال عمر نکند

پوتین: هنوز به اوج بحران کرونا نرسیده‌ایم

حزب‌الله عراق: نیروهای ما برای عملیات راهبردی آماده‌اند

سناتور آمریکایی که به کرونا مبتلا شده بود بهبود یافت

قربانیان کرونا در جهان از 80 هزار نفر فراتر رفت

ابتلای خاخام سابق صهیونیست‌ها به کرونا

اظهارات هسته ای رئیس دفتر رئیس جمهور

روایت شنیدنی سید حسن نصرالله از شهید صدر در مورد انقلاب ایران

اخباری تایید نشده از به کما رفتن نخست وزیر انگلیس

حلقه پزشکان دور بوریس جانسون

قربانیان کرونا در فرانسه از مرز 10 هزار نفرعبور کرد

صنعت هوانوردی در تور کرونا

کرونا تب خرید اسلحه را در ینگه دنیا ایجاد کرد

پیام تبریک مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش به مناسبت فرا رسیدن روز جهانی بهداشت

نانوذراتی که باکتری‌های مضر را می‌کُشند

آزمایش 3 داروی کرونایی بر روی انسان در روسیه آغاز شد

اعلام نامزدهای نهایی جایزه دیلن توماس 2020

بهاره کیان‌افشار با کتابی عاشقانه در روزهای قرنطینه

توصیه روحانی به واحدهای تولیدی مواد بهداشتی و ضدعفونی

درمان رایگان اتباع خارجی مبتلا به کرونا از زبان روحانی

ادعای دستگیری یک صهیونیست به جرم جاسوسی برای ایران

پیام کرونایی چند هنرمند فلسطینی به کشورهای درگیر با کرونا

اخراج پزشکان و پرستاران به جرم ابراز نظر در آمریکا

تصاویری وحشتناک از شهرهای خالی که انسان را یاد فیلم‌های ترسناک می‌اندازد

روسیه: ترامپ به دنبال تصرف سایر سیاره‌ها است

نتانیاهو به قرنطینه خود پایان می‌دهد

واکنش سوریه به درخواست‌های اتحادیه اروپا درباره کاهش تحریم‌ها

روزهای کرونایی در ونیز

آن روی سکه کرونا در اروپا

دولت در دو راهی حفظ سلامت مردم و نجات اقتصاد

سقوط صنعت هوانوردی