ایران پرسمان

آخرين مطالب

سرمقاله دنیای اقتصاد/ کرونا و اقتصاد آزاد يادداشت

سرمقاله دنیای اقتصاد/ کرونا و اقتصاد آزاد
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - دنیای اقتصاد / « کرونا و اقتصاد آزاد » عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم دکتر موسی غنی‌نژاد است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
گسترش اپیدمی کرونا، کووید- 19، از چین به سایر نقاط جهان و فراگیرشدن آن در تقریبا همه کشورها که عملا آن را به پاندمی تبدیل کرده، اقتصاد جهانی را در ماه‌های اخیر به شدت تحت تاثیر قرار داده است. در کنار سقوط شدید بازارهای جهانی بورس و بی‌ثبات شدن شدید و غیرقابل پیش‌بینی آنها، قیمت نفت افت کم‌سابقه‌ای کرده است.
در مجموع رکود فراگیر اقتصادی و بیکاری گسترده ناشی از سیاست‌های ناگزیر قرنطینه و فاصله‌گذاری، چشم‌انداز نگران‌کننده‌ای را حداقل در کوتاه‌مدت برای اقتصاد جهان ایجاد کرده است. این پدیده که باید آن را بیشتر از نوع بلایای طبیعی تلقی کرد، با توجه به ابعاد گسترده و ناشناخته آن، بسیاری از نهادها و سازمان‌های بشری و به تبع آن اندیشه‌های پشتیبان آنها را مورد آزمونی سخت قرار داده است. در این میان ظاهرا بهانه‌ای هم به دست مخالفان بازار آزاد افتاده تا به‌زعم خود با افشای آن بر اهمیت نقش دولت و ضرورت دخالت آن در اقتصاد تاکید کنند. البته واضح است که بلای طبیعی از این نوع که ابعاد ناشناخته بسیاری دارد در ابتدا به‌عنوان عاملی خارجی بر روابط بازار اثر می‌گذارد؛ اما خود پدیده ارتباطی به بازار ندارد. کسی که مدعی می‌شود چون در بازار دستمزد‌های میلیونی ستاره‌های فوتبال بیشتر از دانشمندان زیست‌شناسی است، پس بازار درخصوص عدم پیشرفت علم برای مبارزه با بیماری کرونا مقصر است، نه ساز و کار بازار را به درستی می‌شناسد و نه منطق پیشرفت علم را. بازار یک مفهوم انتزاعی ناظر بر نظم موجود در روابط مبادله‌ای میان انسان‌ها است. قیمت‌ها و دستمزدها در بازار تعیین می‌شوند؛ اما این بازار نیست که قیمت‌ها را تعیین می‌کند، بلکه برآیند خواسته‌های میلیون‌ها انسان است که از طریق بازار این کار را می‌کند. پیشرفت علم هم منطق خاص خود را دارد و عمدتا تابع نیازها و مسائل مبتلابه انسان‌ها است نه صرفا حقوق و دستمزد دانشمندان. بدیهی است که در این میان هیچ ارتباطی میان دستمزد بالای برخی فوتبالیست‌ها و قاطبه پژوهشگران علمی وجود ندارد.
عده‌ای دیگر از مدعیان به نقد مبانی فکری بازار آزاد؛ یعنی فلسفه سیاسی آزادی‌خواهی یا لیبرالیسم پرداخته و می‌گویند تجربه کرونا نشان می‌دهد اصالت دادن به آزادی فردی مساله‌ساز است و نقش و مسوولیت پررنگ دولت در چنین شرایطی دلیلی بر این مدعا است. آنها می‌گویند دولت برای حفظ جان شهروندان باید آزادی فردی آنها را، مثلا با قرنطینه کردن اجباری، محدود کند و این مغایر با اصول آزادی‌خواهی یا لیبرالیسم است. این‌گونه استدلال‌ها شاهدی بر درست نفهمیدن فلسفه سیاسی آزادی‌خواهی است. برای روشن شدن موضوع لازم است یادآوری کنیم که مطابق این فلسفه سیاسی، آزادی فردی شأن بنیادی انسان و وجه تمایز او با برده است؛ موجودی که شکل انسان دارد؛ اما شأن انسانی ندارد. اما انسان موجودی اجتماعی است و خارج از جامعه نمی‌تواند زندگی کند و زندگی در جامعه الزاماتی دارد که مهم‌ترین آن رعایت حقوق و آزادی هم‌نوعان است. تشکیل دولت برای برآوردن این منظور صورت می‌گیرد؛ اما این کار مستلزم تبعیت همگان از برخی قواعد کلی و همه شمول ناظر بر حفظ حقوق و آزادی‌ها است و دولت به‌عنوان ضامن اجرای آنها از سوی شهروندان تعیین می‌شود. جامعه آزاد جامعه‌ای است که در آن قواعد کلی همه‌شمول یا قانون حاکم است نه اراده‌های خاص صاحبان قدرت؛ و وظیفه دولت در آن تضمین اجرای قانون و حفاظت از حقوق و آزادی‌های شهروندان در چارچوب قانون است. واضح است که در چنین جامعه‌ای حقوق و آزادی هر فردی نامحدود نیست، بلکه محدود به رعایت حقوق و آزادی‌های دیگران یا به سخن دیگر، قانون است. دولت در مقام داورِ مجری قانون موظف به مرعی داشتن اصل ممانعت از تجاوز به حقوق و آزادی شهروندان است که شکل مشخص و ملموس این وظیفه چیزی جز حفظ امنیت در جامعه نیست. اینجا نباید تصور کرد شهروندان با دولت سودای امنیت و آزادی می‌کنند، یعنی در قبال دریافت امنیت بیشتر از بخشی از آزادی خود صرف‌نظر می‌کنند، درست برعکس، آزادی جز در سایه امنیت به معنایی که اشاره شد محقق نمی‌شود. مساله‌ای که اینجا ممکن است پیش آید از جنس دیگری است و به سوء‌استفاده متصدیان دولتی و صاحبان قدرت سیاسی مربوط می‌شود؛ به این معنی که اینها پا از وظیفه داوری و تضمین اجرای قانون فراتر نهند و اراده خود را به جای قانون بر مردم تحمیل کنند. به همین لحاظ است که فیلسوفان آزادی، دولت را شر ضروری دانسته‌اند و توصیه به دولت حداقلی و کوچک کرده‌اند و تدابیری برای کنترل متصدیان دولتی و صاحبان قدرت سیاسی اندیشیده‌اند که از آن جمله است نظارت‌های مردمی بر اساس ساز‌و‌کارهای دموکراتیک و انتخابی حکومت و نیز مطبوعات و رسانه‌های همگانی آزاد.
حال برگردیم به مساله کرونا و وظیفه دولت در قبال آن. این بیماری واگیر خطرناک مانند یک بلای طبیعی زندگی همه شهروندان را دچار مخاطره کرده است و مبارزه با آن مستلزم اقدام جمعی، فراگیر و رعایت انضباطی آهنین است. ممکن است برخی شهروندان به دلایلی با اقدام جمعی همراهی نکنند و از رعایت انضباط لازم سر باز زنند؛ واضح است که در این صورت دولت در مقام حافظ منافع عمومی موظف است با توسل به قوه قهریه خود همگان را وادار به تمکین کند. این کار نه تنها در تضاد با اصول یک دولت لیبرال نیست، بلکه درست در چارچوب وظایف آن می‌گنجد. آزادی هیچ‌کس نباید حقوق و آزادی دیگران را به خطر اندازد. اجبار دولت در این خصوص به معنی محدود کردن یا نقض حقوق و آزادی شهروندان نیست، بلکه لازمه تضمین آنها در شرایط خاص شیوع بیماری واگیر است. استفاده از قوه قهریه زمانی نامشروع است که هدف آن نه تامین منافع عمومی که در جهت منافع خاص برخی افراد یا گروه‌های ذی‌نفوذ باشد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

گوناگون/ ساحلی که با انفجارهای نظامی به وجود آمد!

سرنوشت زندگی ما و همین لحظه‌ها

خبر انتقال طلا از ونزوئلا به ایران دروغ است

توطئه عمان و لیبی علیه عربستان سعودی

جزئیاتی از اقدامات مجرمانه زنی که محکوم به اعدام شد

فیلم| ضعف سلطه‌گری آمریکا به تصویر کشیده شد

تأثیر طول انگشت حلقه بر افزایش جانباختگان کرونا در مردان

داروی ابولا می‌تواند امیدی برای درمان کرونا باشد؟

یک واکسن دیگر کرونا وارد مرحله آزمایش انسانی شد

رصد یک "حلقه آتش" حاصل از یک برخورد کیهانی

کتاب خواندن؛ معجزه‌ای برای داشتن حال خوب

کتاب‌های خوب برای فیلسوف شدن بچه‌ها!

دو خط کتاب/ با وجود رنج‌ها می‌شود عاشق این زندگی بود؟

شاعرانه/ دوست داشتنت رهایی ندارد

توصیه‌های خواهرزاده خاتمی به مجلس یازدهم

وزارت خارجه ایران: ماشین‌های جنگی آمریکا رهاوردی جز کشتار و ویرانی نداشته‌اند

نیروهای مسلح ونزوئلا از تامین امنیت نفتکش‌های ایران خبر داد

سفیر ایران: خبر انتقال طلا از ونزوئلا به ایران دروغ است

ویدئویی زیبا از بالگرد هوانیروز سپاه

چند نکته حیثیتی درباره اقدام تازه ایران

ادعای میرسلیم درباره رشوه 65 میلیاردی به یک نماینده

توییت احساسی روحانی برای لاریجانی

روایت سردار قاآنی از رابطه بین لاریجانی و سردار سلیمانی

سومین نفتکش ایران به نزدیکی منطقه ویژه اقتصادی ونزوئلا رسید

به صف شدن تانکرهای حمل سوخت ونزوئلایی برای بارگیری بنزین ایرانی

پیرترین و جوان‌ترین نماینده پارلمان یازدهم

تقدیر وزیر بهداشت از رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور

توئیت عجیب دبیرکل جبهه پایداری در مورد استفاده از امکانات مجلس

سخنگویی آقای سخنگو در یک نگاه

ابراز مخالفت شورای عالی سلامت فرانسه با داروی تجویزی ترامپ

هشدار کنگره چین به آمریکا

صحنه‌هایی دلخراش از برخورد پلیس آمریکا با مرد سیاهپوست

قربانیان کرونا در آمریکا از 100 هزار نفر فراتر رفت

شیوع کرونا در ارمنستان از تهدید تا فرصت

رایزنی سفیر آمریکا با احزاب صهیونیستی درباره مقدمات طرح الحاق

معترضان در آرژانتین خواستار پایان قرنطینه شدند

روسیه ساخت نخستین بمب‌افکن پنهان‌کار را آغاز کرد

اتحادیه اروپا نسبت به بن بست در مذاکرات برگزیت هشدار داد

سوءاستفاده داعش از همه‌گیری کرونا!

افزایش شمار بیکاران به علت شیوع ویروس کرونا در روسیه

رفتار خشن افسر آمریکایی با یک سیاه‌پوست به مرگ او منجر شد

افشاگری سید حسن نصرالله در مورد توطئه رژیم صهیونیستی علیه اردن

آبستراکسیون در لیگ برتر فوتبال ایران

چرا روحانی در ماجرای مک‌فارلین پول نداد؟

کرونا دموکراسی ها را به سوی فروپاشی می کشاند؟

زنگ خطر خروج سرمایه‌های اقتصادی و اجتماعی ایران به ترکیه

هفتم خرداد، آغاز سناریوی 1400 احمدی نژاد

6 روایت از سفر نفتکش‌های ایران به ونزوئلا

بازی بن سلمان با جمهوری خواهان و دموکرات ها

سایه زندان بر سر نخست وزیر اسرائیل