ایران پرسمان

آخرين مطالب

سرمقاله دنیای اقتصاد/ خطر مداخله‌گری پس از کرونا يادداشت

سرمقاله دنیای اقتصاد/ خطر مداخله‌گری پس از کرونا
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - دنیای اقتصاد / « خطر مداخله‌گری پس از کرونا » عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم دکتر پویا جبل عاملی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
به دو علت پس از شیوع کرونا، مداخله دولت‌ها در اقتصاد قابل توجیه بوده است. اول آنکه دولت مسوول عرضه کالاهای عمومی چون امنیت است که بدون آن فعالیت و حیات شهروندان به خطر می‌افتد. دوم آنکه در وضعیتی که کنش عاملان اقتصادی آثار خارجی داشته باشد، نیاز به تنظیم‌گری دولت وجود دارد. ویروس کرونا به‌گونه‌ای است که حضور افراد در جامعه بدون مراعات مسائل بهداشتی می‌تواند برای دیگری خطرناک باشد.
به همین لحاظ مداخله دولت برای تقلیل این اثر خارجی امری بدیهی است.
اما حال دو مساله وجود دارد. اول آنکه حد مداخله دولت کجا باید باشد؟ و دوم آنکه با افزون شدن نقش دولت، آیا این خطر وجود ندارد که رویه‌هایی در جهت تحدید آزادی‌های فردی و نقش‌آفرینی مستقل عاملان اقتصادی باب شود؟
پرسش اول را می‌توان این گونه پاسخ داد که سیاست‌گذار باید برای هر کنش مداخله‌گرانه خود هزینه-فایده کند و به این قطعیت برسد که به‌واسطه این کنش، هزینه‌های اقتصادی ایجاد می‌شود که تحمل آن به نجات تعداد قابل‌توجهی انسان کمک می‌کند. تاکید بر «نجات تعداد قابل‌توجه انسان‌ها» حائز اهمیت است و این معیار اصلی برای تصمیم‌گیری سیاست‌گذار است. این مساله تنها محدود به کرونا نیست. مثلا اگر همین امروز قانونی وضع شود که حداکثر سرعت مجاز در اتوبان‌ها 10 کیلومتر باشد، بدون تردید تلفات انسانی پایین می‌آید و حتی ممکن است نزدیک صفر شود. اما هیچ سیاست‌گذار معقولی در دنیا چنین نمی‌کند؛ زیرا هزینه‌های اقتصادی ناشی از اتلاف وقت به قدری زیاد است که به نجات تعداد افرادی که در جاده‌ها جان خود را از دست می‌دهند، نمی‌ارزد. سخت بتوان به‌طور قطع بیان داشت که نوع واکنش دولت‌ها در سراسر دنیا از سنجش هزینه- فایده بیرون آمده باشد. به نظر می‌رسد بیشتر اقدامات اول با نوعی بی‌تفاوتی و سپس واکنش سریع ناشی از فشار افکار عمومی و تبعیت از دیگر کشورها بوده است. البته این نگاه بسیار کلی است و باید هر کشور به‌طور جداگانه مورد بحث قرار گیرد.
اما همراه با این واکنش، بسته‌های مالی را دولت‌ها برای عبور از رکود ناشی از کرونا وضع کردند. در این مورد می‌توان عنوان داشت که کم و بیش سرعت واکنش دولت‌ها و ابزار به‌کارگرفته شده نسبت به ظرفیت آنان در مقایسه با رکودهای گذشته مناسب بود. رکود فراگیر ناشی از کرونا و نیاز بخش‌های مختلف اقتصادی به کمک مالی به حدی بوده که کمتر اقتصاددانی با این بسته‌ها مخالفت کرده است. به هر رو، این رکود به‌واسطه یک عامل برون‌زا ایجاد شده است و با برطرف شدن آن اقتصاد می‌تواند در کوتاه‌مدت به حال عادی خویش برگردد؛ اما اکنون عاملان اقتصادی به‌دلیل فاصله‌گذاری اجتماعی قادر به فعالیت خود به‌خصوص در بخش خدمات نیستند و انتظار می‌رود که مورد حمایت موقت قرار گیرند. کمک دولت در حد ظرفیت و پایداری بودجه در چنین وضعیت‌های استثنایی، امری بدیهی است.
با وجود این، اقدامات فعلی به معنای پررنگ شدن نقش دولت در اقتصاد و زندگی خصوصی این افراد است. این امر پرسش دومی را که در ابتدا مطرح کردیم پیش می‌کشد. آیا این رویه‌ها اثری بلندمدت بر کارکرد دولت دارد و نمی‌تواند آزادی‌های فردی را محدود کند؟ به نظر می‌رسد که این خطر کاملا عینی است. به عبارت دیگر دولت‌ها برای یک حالت استثنایی چون شیوع یک بیماری جهانی، در حال اقداماتی هستند که برای این شرایط درست است؛ اما این خطر وجود دارد که به‌دلیل ذات بوروکراسی و رانت‌های فراوانی که سیاست‌گذار می‌تواند برای بزرگ کردن خود در اقتصاد از آن نفع ببرد، این اقدامات به امری معمول بدل شود. خطری که می‌تواند شکل لیبرال دموکراسی و اقتصاد آزاد را در دوره پس از کرونا تغییر دهد. به عبارت دیگر، تمایل عمومی به نقش‌آفرینی بیشتر دولت و احتمالا پیروزی دولت‌ها بر کرونا و چفت کردن این پیروزی به خاطر مداخلات دولتی در اقتصاد و حریم خصوصی، زمینه را برای حرکت به سوی دولتی شدن بیشتر اقتصاد جهانی فراهم می‌کند.
شاید برای بسیاری اینک تاکید بر این خطر بیهوده باشد، اما اگر رسانه‌ها و نهادهای مدافع حریم خصوصی و اقتصاد آزاد در مقابل گام‌های فعلی دولت‌ها در زمانی که کرونا فروکش کرد، حرکتی انجام ندهند، اقتصاد جهانی به همان ورطه‌ای فرو خواهد رفت که پس از جنگ جهانی دوم شاهدش بودیم و سر برآوردن دولت‌های رفاهی که آثار زیانبارشان سه دهه بعد مشخص شد و دست آخر اقتصاد جهانی مجبور به تغییر رویه شد. بدتر آنکه در دوره فعلی علاوه بر سربرآوردن دولت رفاه حداکثری احتمالا شاهد اقداماتی خواهیم بود که آزادی‌های فردی بیش از گذشته زیر یوغ دولت‌ها خواهد رفت.
آری، جهان پس از کرونا برای بسیاری از آزاداندیشان می‌تواند بسیار یاس‌آور باشد، اگر اقدامی در جهت پیش آمدن کنونی دولت‌ها انجام نشود!


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

گوناگون/ ساحلی که با انفجارهای نظامی به وجود آمد!

سرنوشت زندگی ما و همین لحظه‌ها

خبر انتقال طلا از ونزوئلا به ایران دروغ است

توطئه عمان و لیبی علیه عربستان سعودی

جزئیاتی از اقدامات مجرمانه زنی که محکوم به اعدام شد

فیلم| ضعف سلطه‌گری آمریکا به تصویر کشیده شد

تأثیر طول انگشت حلقه بر افزایش جانباختگان کرونا در مردان

داروی ابولا می‌تواند امیدی برای درمان کرونا باشد؟

یک واکسن دیگر کرونا وارد مرحله آزمایش انسانی شد

رصد یک "حلقه آتش" حاصل از یک برخورد کیهانی

کتاب خواندن؛ معجزه‌ای برای داشتن حال خوب

کتاب‌های خوب برای فیلسوف شدن بچه‌ها!

دو خط کتاب/ با وجود رنج‌ها می‌شود عاشق این زندگی بود؟

شاعرانه/ دوست داشتنت رهایی ندارد

توصیه‌های خواهرزاده خاتمی به مجلس یازدهم

وزارت خارجه ایران: ماشین‌های جنگی آمریکا رهاوردی جز کشتار و ویرانی نداشته‌اند

نیروهای مسلح ونزوئلا از تامین امنیت نفتکش‌های ایران خبر داد

سفیر ایران: خبر انتقال طلا از ونزوئلا به ایران دروغ است

ویدئویی زیبا از بالگرد هوانیروز سپاه

چند نکته حیثیتی درباره اقدام تازه ایران

ادعای میرسلیم درباره رشوه 65 میلیاردی به یک نماینده

توییت احساسی روحانی برای لاریجانی

روایت سردار قاآنی از رابطه بین لاریجانی و سردار سلیمانی

سومین نفتکش ایران به نزدیکی منطقه ویژه اقتصادی ونزوئلا رسید

به صف شدن تانکرهای حمل سوخت ونزوئلایی برای بارگیری بنزین ایرانی

پیرترین و جوان‌ترین نماینده پارلمان یازدهم

تقدیر وزیر بهداشت از رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور

توئیت عجیب دبیرکل جبهه پایداری در مورد استفاده از امکانات مجلس

سخنگویی آقای سخنگو در یک نگاه

ابراز مخالفت شورای عالی سلامت فرانسه با داروی تجویزی ترامپ

هشدار کنگره چین به آمریکا

صحنه‌هایی دلخراش از برخورد پلیس آمریکا با مرد سیاهپوست

قربانیان کرونا در آمریکا از 100 هزار نفر فراتر رفت

شیوع کرونا در ارمنستان از تهدید تا فرصت

رایزنی سفیر آمریکا با احزاب صهیونیستی درباره مقدمات طرح الحاق

معترضان در آرژانتین خواستار پایان قرنطینه شدند

روسیه ساخت نخستین بمب‌افکن پنهان‌کار را آغاز کرد

اتحادیه اروپا نسبت به بن بست در مذاکرات برگزیت هشدار داد

سوءاستفاده داعش از همه‌گیری کرونا!

افزایش شمار بیکاران به علت شیوع ویروس کرونا در روسیه

رفتار خشن افسر آمریکایی با یک سیاه‌پوست به مرگ او منجر شد

افشاگری سید حسن نصرالله در مورد توطئه رژیم صهیونیستی علیه اردن

آبستراکسیون در لیگ برتر فوتبال ایران

چرا روحانی در ماجرای مک‌فارلین پول نداد؟

کرونا دموکراسی ها را به سوی فروپاشی می کشاند؟

زنگ خطر خروج سرمایه‌های اقتصادی و اجتماعی ایران به ترکیه

هفتم خرداد، آغاز سناریوی 1400 احمدی نژاد

6 روایت از سفر نفتکش‌های ایران به ونزوئلا

بازی بن سلمان با جمهوری خواهان و دموکرات ها

سایه زندان بر سر نخست وزیر اسرائیل