ایران پرسمان

آخرين مطالب

سرمقاله کیهان/ اخلاق سودمحور اخلاق سعادت‌محور يادداشت

سرمقاله کیهان/ اخلاق سودمحور اخلاق سعادت‌محور
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - کیهان / « اخلاق سودمحور اخلاق سعادت‌محور » عنوان یادداشت روز در روزنامه کیهان به قلم جعفر بلوری است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
1- در دوران دانشجویی یکی از آشنایان که در حال بازسازی اساسی یک ساختمان در شمال شهر تهران بود، نامه‌ای را نشانم داد که در میان انبوهی از زباله خشک و کاغذهای باطله جارو و تلمبار شده مالک قبلی ساختمان دیده بود. می‌گفت: در میان کاغذها، پاکت نامه‌ای نظرم را جلب کرد. تمبر خارجی داشت و داخل پاکتِ پاره، یک کاغذ چروک دیده می‌شد. صرفا از روی کنجکاوی و دیدن آن تمبر، پاکت را برداشتم. کاغذ داخل آن به زمین افتاد. نوشته فارسی آن نظرم را جلب کرد. نامه از آمریکا و احتمالا از سوی یکی از اعضای سابق این خانه بود. (اطلاع داشتیم که خانه فروخته شده). راجع به طوفان کاترینا و تغییراتی که این طوفان وحشتناک در رفتار مردم آمریکا و نویسنده ایجاد کرده بود، در آن نوشته شده بود.
از اینکه «یک‌شبه»، بسیاری از همسایه‌ها و دوستان خارجی‌اش از افرادی منضبط، اخلاق‌مدار، خیِّر و «شهروند درجه یک» تبدیل شده بودند به افرادی بداخلاق، وحشت‌زده و بعضا حتی دزد! تعجب کرده و از اینکه برخی از این افراد به محض اعلام وضعیت بحران در یک ایالت دیگر! آدم دیگری شده بودند و به فروشگاه‌ها هجوم برده و شروع به غارت آن می‌کردند، شاخ درآورده بود! (خوب به یاد دارم عین واژه «شاخ درآوردم» را نوشته بود).
با خود فکر کردم، آن فرهنگ، اخلاق و «تمدن غربی» چه شد؟! یاد فیلم‌ها و سریال‌های خارجی افتادم که در آن، غربی‌ها در شرایط بحرانی (مثلا توفان، سیل و...)، برای نجات مثلا یک پیرزن یا حتی یک گربه یا توله سگ، چطور تلاش می‌کنند و قهرمان فیلم جان خود را برای آن چگونه به خطر می‌اندازد. یاد برخی غرب‌زده‌های داخلی خودمان هم افتادم. افرادی که با آنها سروکار داشتم (و هنوز دارم) که مثلا می‌گویند، «من به فقرا کمک می‌کنم اما، نه برای رضای خدا بلکه، چون کار خوبی است و به من آرامش می‌دهد!».
تا اینکه مدت‌ها بعد در یک کتاب (نام آن را فراموش کرده‌ام) خواندم، اخلاق بدون پشتوانه اعتقادی، قابل اتکا نیست و دوام نمی‌آورد! یعنی اگر فردی بدون اتکا به یک اعتقاد راستین الهی، اخلاق‌مدار باشد، احتمال اینکه در شرایط بحرانی، ضد همان اخلاق عمل کند، بسیار بالا می‌رود. منطقی بود. آدم اگر معتقد و مومن باشد و اخلاقیاتش وصل به یک اعتقاد راستین، چون خدا را همیشه «ناظر» می‌بیند تحت هر شرایطی، همان آدم خواهد بود. چه‌بسا حتی آن شرایط را فرصت و آزمایشی برای «تقرّب» ببیند و بیش از شرایط عادی، «فداکاری» کند. مثل آن طلبه آذری زبانی که در بیمارستان قم، مشغول خدمت‌رسانی به بیماران کرونایی بود، در حالی که در همان ایام، بحرانی‌ترین شرایط را، زندگی شخصی خودش داشت. همسر باردارش به کرونا مبتلا و در بیمارستان بستری بود. او بعد از اینکه همسر و فرزندان دوقلویش، همزمان به رحمت خدا رفتند، دل‌شکسته و‌ گریان شد اما، دست از مجاهدت و کمک‌رسانی برنداشت! و چه‌بسا با تکیه بر همان اعتقاد و اخلاقی که دارد، جدی‌تر از گذشته در حال خدمت‌رسانی باشد.
2- «اخلاق» همواره مورد بحث متفکرین دنیا بوده و روی آن بحث‌های متنوع و مبسوطی هم صورت گرفته.
«جرمی بنتام» و «جان استوارت میل» از جمله فیلسوفان و متفکران غربی هستند که در این حوزه نظر داده‌اند اما در نظر آنها، بیش از «اخلاق بماهو اخلاق»، سود و حاصلِ این اخلاق اهمیت دارد! یعنی آنها به نوعی، شارح و مُبلِّغ همان اخلاقی بودند که امروز در بسیاری از کشورهای غربی رواج دارد. به بیان دیگر، متفکرین و دانشمندان این حوزه، اخلاق را به دو شکل بیان کرده‌اند. «اخلاق سودمحور» و
«اخلاق سعادت‌محور». اخلاق سودمحور یعنی، «برای اینکه گاوت را ندزدند، گاو همسایه‌ات را ندزد». تکیه‌گاه این نوع اخلاق، همان‌طور که در این مثال ساده دیده می‌شود،
«عدم زیان» است. نگاهی سود و زیان محور بر این نوع اخلاقیات حاکم است. این نوع نگاه نیز ناشی از نوع نگاه چنین متفکرانی به انسان است که در اینجا قصد توضیح بیشتر آن را نداریم. خب! وقتی سود و زیان، محور اصلی شد، طبیعی است که در شرایط بحرانی، رعایت اخلاق را مساوی با زیان و خسارت ببینیم. دقیقا همین روحیه است که باعث می‌شود، در آمریکای مدعی و ثروتمند، دولت‌ها در شرایط کرونایی، ماسک نزدیک‌ترین متحدان خود را بدزدند، و گروهی از مردم هم بر سر دستمال توالت، یکدیگر را به باد کتک بگیرند. عده‌ای برای خرید اسلحه و دفاع از جان خود، به فروشگاه‌های سلاح هجوم ببرند، همه به فکر خود باشند (اخلاق محو شود) و این کشور بدترین وضعیت را در میان کشورهای دنیا به خود اختصاص دهد. اخلاق سعادت‌محور اما، چون بنیانِ محکم‌تری دارد، باعث آبادانی دنیا و آخرت «تحت هر شرایطی می‌شود». حتی اگر در آن شرایط، بر اثر شدیدترین تحریم‌هایی که دیده شده، یک ریال نتوانی از طریق سیستم‌های بانکی برای خرید دارو به خارج از کشورت بفرستی!
3- این دو نکته را گفتیم تا به نکته سوم برسیم و آن اینکه، چرا در این شرایط کرونایی، وضعیت در ایرانِ تحتِ تحریمِ (لااقل تا امروز) خیلی بهتر از کشورهای ثروتمند و پرادعایی مثل آمریکا، ایتالیا، فرانسه و... است. قطعا یکی از مهم‌ترین دلایل این وضع، باز می‌گردد به همین اخلاق و فرهنگ دینی مردم ایران. این فرهنگ، حقیقتا نعمت بزرگی است و در شرایط مشابه نیز بارها به دادمان رسیده است. کجای دنیا سراغ دارید، مراکز عبادی را برای کمک به مردم تبدیل به کارگاه‌های تولیدی کنند؟ کدام سرزمین را می‌شناسید که علمای دینی‌شان، در کنار مردم عادی بیل به دست بگیرند و تا گردن، زیر گِل بروند! فرش‌های مردم و حتی سرویس‌های بهداشتی بیمارستان‌ها را تمیز کنند! کجای دنیا را سراغ دارید که در آن یک مادر پیر، در نیمه‌های شب با یک دستمال و یک مایع ضدعفونی‌کننده، راه بیفتد و دستگاه‌های خودپرداز بانکی را ضدعفونی کند، تا مبادا جوانی مبتلا و مادرش عزادار شود! چنین شکوهی، قطعا از دل اخلاق سودمحور خارج نمی‌شود. اخلاق سودمحور یعنی، در فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی قهرمان فیلم، برای نجات جان یک حیوان جانش را به خطر اندازد اما در دنیای واقعی، صدها انسان در آسایشگاه‌های پرمدعاترین کشورهای غربی، پس از مبتلا به کرونا، به حال خود رها شوند تا بمیرند! یعنی، «تری هولینگسورث»، عضو مجلس نمایندگان آمریکا بگوید، بین «اقتصاد» و «جان مردم»، باید اقتصاد را انتخاب کرد.
4- پیش از این در همین ستون نوشتیم باز هم تکرار می‌کنیم. اگر کره جنوبی امروز، نان هوش مصنوعی و فرهنگ اطاعت‌پذیری مردمش را می‌خورد و از پس کرونا بر می‌آید، یا آلمان اگر نان صنعت و تکنولوژی پزشکی‌اش را می‌خورد و شرایط بحرانی کشورش را مهار می‌نماید، در مقابله موفق ایران عزیز با بیماری کرونا، فرهنگ اخلاق دینی نقش برجسته و برتر را داشته است و تلاش و زحمات مسئولان نیز در همین عرصه قابل تعریف است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نجات یک کوسه از آبهای کم عمق توسط ماهیگیران

زیباترین خانه‌های مخفی جهان

تصاویر خیره کننده از زمستان مسکو

تهمت زدن را کوچک نشماریم!

در محضر بزرگان/ احترام به سادات

ابتکار جالب مادر انگلیسی برای اصلاح رژیم غذایی فرزندانش

تست هوش تحلیلی

تاریخ عقدنامه ازدواج فرزندان از اول فروردین 98 محاسبه می شود

جنجال ماسک سرمربی پرسپولیس به پایان می‌رسد+ عکس

قیمت طلا ، قیمت دلار ، قیمت سکه و قیمت ارز امروز 99/03/06

بورس تهران فردا میزبان دو عرضه اولیه است

بانک مرکزی تورم سال 99 را 22 درصد هدف‌گذاری کرد

جزئیات قیمت رسمی انواع ارز

دلایل واریز 50 درصد از وجه خودرو در طرح فروش ویژه

قیمت آب افزایش یافت

4600 خودرو شامل طرح رایگان تبدیل خودرو شدند

امکان فروش 30 درصد سهام عدالت از شنبه

کروناویروس در چه مدت‌زمانی با نور خورشید غیرفعال می‌شود؟

شاعرانه/ "نشود فاش کسی آنچه میان من و توست" از هوشنگ ابتهاج

تشکر سرلشکر از رئیس

جهانگیری روز ملی جمهوری گرجستان را تبریک گفت

توئیت کنایه آمیز میرسلیم درباره قوه قضائیه

حاجی بابایی: بزرگترین مشکل کشور «خواص» هستند

تذکرات روحانی برای حراست از حقوق صاحبان سهام عدالت

بیل گیتس: اگر می‌خواهید شغلتان هیچوقت تعطیل نشود، کسب و کار اینترنتی بسازید!‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌

آموزش رادیویی در پرو!

سئول به دنبال افزایش تبادل و همکاری بین دو کره

هشدار ستاد بحران عراق نسبت به وقوع "فاجعه بزرگ"

تصاویری منتشر نشده از جنگ جنوب لبنان با رژیم صهیونیستی

تصاویر تازه منتشر شده از شهید عماد مغنیه در اتاق جنگ

نگرانی اروپا از شکوفایی چین

تشنگانِ سرزمین آب و نفت

چین، آمریکا را به مقابله به مثل تهدید کرد

سوسک های سیاه کارابیده هیچ خطری ندارد، مردم نگران نباشند

وقتی بعد قرنطینه یهو یه مهمون زنگ در و میزنه!

انتقال شکار بین دو سنقر در آسمان!

در نبرد پرندگان کانادا آمریکا را شکست داد

بند رخت جان زن چینی را نجات داد

سفر مجازی به گرانترین شهر خاورمیانه!

نجات معجزه آسای سرنشین پاراگلایدر

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان زنجان خبر داد: رتبه نخست استان زنجان در شاخص نرخ مشارکت اقتصادی و نسبت اشتغال

چرا گوشی تلفن همراه گران شد ؟

ونزوئلا دریچه جدید دور زدن تحریم ‌های نفتی ایران می ‌شود ؟

چهار مرحله فروش فوق العاده خودرو تا پایان سال

خبر خوش برای سرمربی و هواداران پرسپولیس+ عکس

خبری که سرمربی و همه هواداران استقلال را سر ذوق آورد+ عکس

طرح دو فوریتی برای جاماندگان سهام عدالت در مجلس یازدهم

اولین تست پرتاب راکت کمپانی ویرجین اوربیت با شکست روبرو شد

کروناویروس زنده روی مدفوع بیماران مشاهده شد

«آخرین جزیره» دنیای «قلعه حیوانات» را تداعی می‌کند