ایران پرسمان

آخرين مطالب

قره باغ کجاست؟ دانستنیها

قره باغ کجاست؟
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - کجارو / در چند روز گذشته اخبار جنگ قره باغ داغ شده است؛ اما قره باغ کجاست و چرا دو کشور ارمنستان و آذربایجان همواره بر سر حاکمیت آن دچار چالش هستند؟
قره باغ نام منطقه‌ای در همسایگی ایران در ناحیه شمالی است که به‌دلایل مختلف از دیرباز تاکنون همواره مورد توجه بوده است. قره باغ (به ترکی آذربایجانی) یا آرتساخ (به زبان ارمنی) نام منطقه‌ای کوهستانی در همسایگی شمال ایران است.
این نام برگرفته از دو کلمه قره و باغ است؛ برخلاف تصور عموم کلمه «قره» در ترکی علاوه بر معنای سیاه، به‌معنای بزرگ نیز هست و کلمه «باغ» نیز به همان معنی مصطلح در فارسی است. از این‌رو، قره‌ باغ به منطقه یا محلی گفته می‌شود که در آنجا باغ‌های وسیع و انبوه وجود دارد و رنگ سبز درختان نیز متمایل به سیاه است. این نام برای نخستین بار در اسناد متعلق به قرن 12 میلادی ذکر شده است. علاوه بر این، یکی از قدیمی‌ترین اقامتگاه‌های انسان‌های اولیه به نام «غار آزیخ» در کوه‌های قره باغ کشف شده است؛ اما مسئله حاکمیت این منطقه محل مناقشه بوده و در دهه‌های اخیر دو کشور ارمنستان و جمهوری آذربایجان همواره بر سر حاکمیت آن دچار چالش بوده‌اند. در ادامه این مقاله از کجارو بیشتر با قره باغ، تاریخچه و دلیل بحران آن بخوانید.
منطقه قره باغ در همسایگی شمال‌غرب ایران و در شمال رود ارس قرار دارد. قلمرو این منطقه از رشته‌کوه‌ قفقاز کوچک شروع شده و تا اراضی واقع در میان رودهای ارس و کر ادامه می‌یابد. (موقعیت روی نقشه)
این منطقه کوهستانی مساحتی بالغ بر 4,378 کیلومتر مربع دارد و بر اساس آخرین سرشماری انجام گرفته در سال 1989، شمار جمعیتی آن در حدود 189029 نفر بوده است. از شهرهای مهم این منطقه می‌توان به خان‌کندی و شوشا اشاره کرد. با وجود احاطه قلمرو قره باغ با کوهستان‌های مرتفع و دشواری حمل و نقل و ارتباط به این منطقه؛ منابع و ثروت‌های زیرزمینی ارزشمندی نظیر معادن و جنگل‌ها و زمین‌های حاصلخیز دارد. این منطقه به‌دلیل پستی و بلندی‌های آن اقالیم مختلفی دارد؛ ولی بیشتر دارای مناطق زمستانی ملایم و تابستانی گرم و خنک است.
علت بحران قره باغ چیست؟
منطقه قره باغ در دوران صفویه جز قلمرو ایران محسوب می‌شد؛ اما پس از انعقاد قرارداد گلستان و ترکمنچای به روسیه تزاری واگذار شد. روس‌ها پس از انعقاد این دو قرارداد، ارامنه ایرانی را به مناطق تحت تسلط خود کوچانده و مناطق مسلمان‌نشین ایروان و قره باغ را برای اسکان ارامنه تازه‌وارد در نظر گرفتند. به‌دنبال وقوع جنگ‌های عثمانی و روسیه، جمعیت ارامنه مناطق شرقی امپراتوری عثمانی با روس‌ها متفق شده و علیه دولت عثمانی وارد جنگ شدند. به‌دنبال پیروزی‌های ارامنه در این جنگ، مجبور به مهاجرت به داخل مرزهای روسیه شده و ترکیب جمعیتی خان‌نشین ایروان و قره باغ را به نفع ارامنه تغییر دادند.
پس از این واقعه، قره باغ به منطقه‌ای عمدتا ارمنی‌نشین تبدیل شد، ولی با استقلال ارمنستان و جمهوری آذربایجان از امپراتوری روسیه در سال 1918 اختلاف بر سر حاکمیت این منطقه آغاز شد. با تثبیت سلطه و قدرت اتحاد جماهیر شوروی، این حکومت در سال 1923 اوبلاست (استان) خودمختار قره باغ کوهستانی را درون جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی ایجاد کرد.
مناقشه قره باغ از زمان جدایی ارمنستان و آذربایجان از امپراتوری روسیه آغاز شد
در آخرین سال‌های حکومت اتحاد شوروی مجددا اختلاف‌ها بر سر این منطقه بالا گرفت و حتی پس از سقوط این حکومت در سال 1991 میلادی و اعلام استقلال قره باغ درگیری‌ها شدت بیشتری گرفت. در سال 1994، نیروهای ارمنی توانستند بخش‌هایی از منطقه قره باغ را به اشغال خود درآورده و این جنگ خونین با گرفتن جان 35,000 نفر، در نهایت، با اعلام آتش‌بس به پایان برسد.
امروزه نیز مقام‌های این کشور خود را کشوری مستقلی می‌دانند، ولی با این وجود، سازمان ملل و هیچ کشوری دیگری این استقلال را به رسمیت نشناخته است.
نکته جالب‌تر اینکه هر دو طرف مناقشه دلایل و استدلالی تاریخی برای اثبات ادعای حاکمیت خود دارند؛ جمهوری آذربایجان چنین ادعا می‌کند که این منطقه خودمختار بخشی از قلمرو این کشور است و در مقابل جمهوری ارمنستان نیز اذعان دارد که با توجه به ترکیب جمعیتی این منطقه که نزدیک به سه‌چهارم آن را ارمنی‌ها تشکیل می‌دهند، این منطقه بخشی از ارمنستان محسوب می‌شود. ارمنستان نام قره باغ را آرتساخ می‌نامد و در مقابل جمهوری آذربایجان این منطقه را قره‌باغ می‌خواند.
فرهنگ و هنر قره باغ
قره باغ با وجود ترکیب قومیتی مختلف از وحدت فرهنگی برخوردار بوده است و این مسئله را می‌توان در نمونه صنایع دستی نظیر قالیچه‌ها و سفال‌های موجود مشاهده کرد. همچنین مکتب موسیقی قره باغ شهرت بسیاری دارد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

صوت/ چرا خداوند هیچگاه خلف وعده نمی‌کند؟

در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی کلید خورد؛ پویش اهدای پلاسمای خون / دعوت شریعتمداری از ظریف و جهرمی برای پیوستن به پویش

آخرین وضعیت علی کریمی برای تمدید قرارداد با استقلال

نیمکت استقلال؛ شلوغ‌تر از همیشه

در جلسه پرسپولیسی ها و اعضای مجلس چه گذشت؟

جان بولتون: ترامپ محترمانه از قدرت کنار نخواهد رفت

ژاپن یک میلیون تن آب رادیواکتیو نیروگاه فوکوشیما را در اقیانوس آرام رها می‌کند

محققان باتری لیتیومی با قابلیت بازدارندگی آتش و 80 درصد وزن کمتر توسعه دادند

یک کتاب خوب/ پیاده روی و سکوت در زمانه هیاهو

توهین ترامپ به دکتر فائوچی

همسر مکرون هم به قرنطینه رفت

شنیده شدن صدای انفجار در عفرین سوریه

نخست وزیر عراق وارد آلمان شد

آیا طرح کمک 120 هزار تومانی مجلس شدنی است؟

انتخابات آمریکا و مساله پیش‌بینی نظرسنجی‌ها

ارزیابی "نشنال اینترست" از سیاست خارجی تیم بایدن-هریس

نگرانی فزاینده درباره آینده آمریکا پس از انتخابات

بزرگراه شیخ فضل اله نوری مزین به تصویر شهید آوینی شد

بازی با مرگ در استخر پر از تمساح!

هوشتان را محک بزنید

مراقب این نفاق پنهان باشیم

لجستیک فوق العاده در بیمارستان چین

کودک درونم وقتی دارم کلاسیک گوش میدم

چطوری از جاده سیل زده عبور کنیم؟!

گنبد کاووس را بهتر بشناسیم

جریمه 360 پوندی روبوسی در میلان

نقاشی خلاقانه با انعکاس نور خورشید

سازه ای که اختصاصا برای شاه عباس ساخته شده بود!

شناسایی تپه نگاره ای 2200 ساله از یک گربه در پرو

صوت/ وقت بهتر وجود نداره

با «مسجد صورتی» ایران آشنا شوید

لذت موتورسواری!

مقاومت عجیب توپ گلف در برابر فشار

طراحی‌ سه بعدی در خانه را می پسندید؟

وقتی تا دم مرگ میری و برمیگردی!

خوش شانس ترین آدم های تاریخ بشریت!

خلبانی که جواب تحقیر صدام را بعد از دو ساعت داد

گردباد عرضی روی دریاچه میشیگان

موزه ای برای آشنایی با فرهنگ ژاپن

قلعه مون سن میشل فرانسه دوباره جزیره شد

چالش ذهن با حروف

تست هوش منطقی

طبیعت بکر چشمه آبگرم گنو در بندرعباس

لحظه خروج شیء ناشناس از کوه آتشفشان!

چرخ‌ و فلک ‌هایی که از چوب ساخته می شد!

آبشاری شگفت‌انگیز و دیدنی در هند

قدیمی ترین کافه جهان کجاست ؟

چگونه از دوران کرونایی به سلامت عبور کنیم؟

تسلیت وزیر تعاون،کار و رفاه اجتماعی به اکبر شوکت

چراغ سبز قایدی به استقلال: بخواهند، می‌مانم