ایران پرسمان

آخرين مطالب

نخستین های طهران/21

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد شهرداری تهران

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - نخستین تکیه رسمی تهران برای عزاداری عاشورا و شهادت سرور و سالار کربلا 400 سال پیش در زمانی که شاه تهماسب صفوی حصار تهران را به دور آن کشید توسط خواهر شاه تاسیس شد.

درست است که تهرانی‌ها از همان روزی که اسلام به ری آمد شیعه را انتخاب کردند، درست که در پایتخت امروز ما از نخستین حمام و تکیه تهران تنها نامی به جای مانده که در راسه‌ای از بازار است اما همه کتاب‌های تاریخی شهادت می‌دهند که نخستین تکیه‌ای که برای عزاداری اباعبدالله الحسین در این شهر ساخته شد توسط دختر شاه اسماعیل و خواهر شاه تهماسب درست بعد از ساخته شدن حصار شهر بود و به همین اعتبار هم به تکیه خانم مشهور شد.
تکیه در لغت به معنی جایی برای آرام گرفتن بود. این لغت بعدها به جایی اطلاق شد که برای انجام آداب مذهبی استفاده می‌شد. صوفیان مکان‌هایی که در آن عبادت می‌کردند را تکیه می‌دانستند. از آن جایی که صفویه گرایش زیادی به صوفیه داشتند این مکان را به محلی برای انجام مراسم مذهبی در نظر گرفتند. یکی از مهمترین مراسمی که شاه اسماعیل و شاه تهماسب به برگزاری آن اهتمام ویژه داشتند عزداری امام حسین (ع) و یارانش در محرم و صفر بود. پس عجیب نیست که درست بعد از ساخته شدن حصار تهران نخستین بنایی که در این شهر ساخته شد تکیه و البته مدرسه و حمامی بود که به آن پیوسته شده بود.
نام این تکیه و حمام در منابع زیادی آمده است اما آن چه امروز ما از این تکیه قدیمی می‌دانیم فراتر از نامش نمی‌رود. این که حتی کدام یک از دختران چهارگانه شاه تهماسب و به چه دلیل این تکیه را در تهران ساخته نیز چیزی نیست که تاریخ درباره آن صحبت کرده باشد. می‌دانیم که شاه اسماعیل 5 پسر و 4 دختر داشت که نام‌هایشان عبارت است از پری خانم، مهین بانو؛ شاه زینب خانم، فرنگیس خانم. برخی از منابع تاریخی نوشته‌اند کوچکترین دختر شاه اسماعیل زنی ادیب و شاعر بود و با همسر سلطان سلیمان، پادشاه عثمانی در باب تحکیم پایه های صلح و گسترش روابط و مناسبات سیاسی بین دو کشور ایران و عثمانی مکاتبه کرد. همسر سلطان عثمانی که از نفوذ او در دربار شاه طهماسب خبر داشت پاسخ نامه هایش را می داد. شاه نیز اغلب با وی مشورت می کرد و تا حد مصلحت اندیشی به وی اعتماد داشت و در تمامی امور کشوری و تجاری و اقتصادی نظرش را جویا می شد، حتی گاهی بدون رأی او کاری انجام نمی داد . به همین دلیل می‌شود حدس زد که این همان خواهر شاه است که مدرسه و حمام و تکیه را ساخت و وقف مردم تهران کرد. البته به نظر می‌رسد آن چه او وقف کرده حمام و مدرسه بوده اما آن از تغییر و تحولات در طی چهارصد سال باقی ماند همین تکیه بود که حالا همین هم نیست. این تکیه درست انتهای شمال شرقی حصار شهر و در جایی قرار داشته که امروز به عنوان بازارچه نایب‌السلطنه آن را می‌شناسیم.
حجت بلاغی در تاریخ تهران نوشته است:« اما اولین بنایی که پس از تکمیل بنای باروی شاه تهماسب در تهران ایجاد شده است تکیه، مدرسه و حمام خانم است که برحسب امر خواهر شاه تهماسب بنا شده است. از این آثار تکیه و حمام باقی است اما مدرسه خانم در حمله افغان ها به تهران خراب شد. بعد صاحب دیوان در جای آن حسینیه‌ای بنا کرد که اکنون مدرسه‌ای معروف به فرهنگ در همان محل است. موقوفات مربوط به این تکیه عبارت است از سه باب دکان مسجد گذار و حمام خانم و تکیه به مساحت 300 متر در بخش 9 عولاجان.»
تکیه خانم تا پیش از ساخت تکیه دولت تکیه رسمی تهران بود و شاه در زمانی که در تهران بود به این تکیه می‌آمد و عزادارای و تعزیه‌خوانی را می‌دیدید. حالا از مجموعه خانم حمام آن مانده است. حمامی که هیچ نشانی از روزگار قدیم ندارد.
پژوهشگر: فرزانه ابراهیم زاده


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

برگی از تاریخ/ شاهی که وهابیان را تنبیه کرد!

لحظه حمله کوسه به قفس گردشگران غواص!

ادعای محیط بان چینی برای دیدن هیولای اسرارآمیز!

تعجب ماهیگیر با دیدن صید غول پیکر در قلاب!

قضاوت های جاهلانه

تسلط تحسین برانگیز نابغه قرآنی ایرانی

مرفاوی: بازیکنان جدید باید بدانند به چه تیم مهمی آمده‌اند

شجاع خلیل زاده به الریان پیوست + عکس

درخواست مهم کریم باقری از هواداران پرسپولیس+عکس

دو بازیکن جدید با استقلال قرارداد بستند+عکس

سید جلال حسینی: هواداران قدردان شجاع خلیل‌زاده باشند

مدیران استقلال همچنان منتظر پاسخ علی کریمی

استوری عبدیان علیه سرپرست استقلال+عکس

محدودیت شدید در 43 شهر وضعیت بحرانی

تمجید آیت الله رئیسی از سربازان گمنام امام زمان (عج)

تأخیرِ "زوال عقل" با شنا در آب سرد

پروژه آرتمیس؛ قدم گذاشتن نخستین زن بر روی سطح ماه تا سال 2024

خاموش کردن ژن در مغز استخوان با نانوذرات

بخشی از کتاب/ غیر ممکن است کسی در این دنیا صد در صد خوشبخت باشد

صوت/ مثنوی خوانی- قسمت چهل و چهارم- سبب ابتلای ارواح با این آب و گل جسم

شعر خوانی با احساسی از حسین پناهی

اظهارات جنجالی نماینده مجلس درباره قیمت پراید

زاخارووا: روابط با ایران را توسعه می‌دهیم

باور ایران با شلیک باور 373 به یقین تبدیل شد

رایزنی اردوغان و روحانی در مورد یک بحران در منطقه

مخالفت توئیتری با طرح جنجالی استیضاح روحانی

تردید پلوسی به اتهام‌زنی دولت ترامپ علیه ایران

تصمیم احتمالی دادستانی اوکراین درباره سانحه پرواز 752

امیر سرتیپ رحیم‌زاده: همه سامانه‌های پدافندی در رزمایش امروز بومی بوده‌اند

صوفی: محسن رضایی عیار گزینه نظامی در انتخابات است

شومر هم به اتهام دخالت ایران در انتخابات آمریکا واکنش نشان داد

آمریکا مانع اصلی خرید پدافند هوایی روسی توسط عراق

«ادوارد اسنودن» اقامت دائمی روسیه را دریافت کرد

وقوع انفجار و کشته شدن یک رهبر داعشی در کرکوک

تسلط ارتش آذربایجان بر 20 روستای مرزی در منطقه قره‌باغ

همه چیز درباره مناظره آخر ترامپ و بایدن

تعطیلی شبکه حمل‌ونقل شهری لیون فرانسه در پی تهدید به بمب‌گذاری

واکنش عراق به اخبار منتشر شده درباره عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی

مخالفان بلاروس برنده جایزه ساخاروف اتحادیه اروپا شدند

حمله خمپاره‌ای به فاریاب افغانستان با 4 کشته و 14 زخمی

الکاظمی: به نیروی نظامی بیگانه در خاک کشورمان نیاز نداریم

«اوباما» ترامپ را فردی «دروغگو» نامید

تعداد بستری شدگان کرونا در آمریکا رکورد زد

تداوم نقض آتش بس در یمن از سوی ائتلاف سعودی

پاکستان خواستار استرداد «نواز شریف» از انگلستان شد

اذعان ترامپ به اختلافات داخلی برای خروج از افغانستان

پوتین: آمریکا از تغییرات نظم جهانی مستنثی نیست

اروپا کنار ماست آقای روحانی؟ پس تحریم‌ها چه می‌گویند؟

حذف دخالت شورای نگهبان و قوه قضائیه در هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان

نمایش استیضاح