ایران پرسمان

آخرين مطالب

سرمقاله شرق/ فرصت‌ها در پس تحریم حداکثری تحلیل روز

سرمقاله شرق/ فرصت‌ها در پس تحریم حداکثری
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - شرق / « فرصت‌ها در پس تحریم حداکثری » عنوان سرمقاله روزنامه شرق به قلم عیسی منصوری است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
اغلب کشورهایی که اکنون آنها را به عنوان کشورهای موفق دهه‌های اخیر در مسیر توسعه می‌شناسیم، از جمله کره‌جنوبی، مالزی، بوتسوانا، فنلاند و سنگاپور شرایط و چالش‌های مشابهی را پشت‌سر گذاشته‌‌اند. تجربه بحران و تهدید خارجی برای همه آنها وجود داشته است. آنها که در گذشته بحرانی را تجربه کرده ‌بودند، آن تجربه در بحران بعدی بسیار به کارشان آمد و مقاومت و توان تدبیرشان را افزایش داد. برخی از آنها مانند فنلاند در بحرانی‌ترین شرایط از حمایت کشورهای دوست محروم و تنها ماندند؛ برخی از آنها به تله خودمظلوم‌بینی و گاهی خودکم‌بینی در بخشی از بازیگران و مردم گرفتار شدند. 
اما بعضی از آنها از برخی چارچوب‌های ذهنی عبور کرده و در زمینه‌هایی با کشورهای طرف جنگ، توافق کردند. فنلاند در دهه 40 به بعضی خواسته‌های شوروی تن داد اما استقلال خود را حفظ کرد و سپس تبدیل به یکی از موفق‌ترین‌ها شد. (لفتویچ، دایموند). ‌یکی از دلایل عبور آنها از بحران، انعطاف‌پذیری اقتصادشان بود.
 1. جابه‌جایی تمرکز اقتصاد در بخش‌های کشاورزی، صنعت و خدمات‌
 2. استفاده از ظرفیت‌های ناشناخته در بخش رسمی و غیررسمی اقتصاد (در برخی کشورها در دوره بحران اقتصادی، سهم اشتغال غیررسمی از تولید ملی، از اشتغال رسمی پیشی گرفت)‌ 
3. موقعیت ژئواکونومی آنها از عوامل این انعطاف‌پذیری بود. این ظرفیت‌ها در ایران به‌وفور وجود دارد.
پذیرش ضعف‌ها و مسئولیت آنها و ایجاد تغییرات بنیادی پس از دوره بحران از مهم‌ترین ویژگی‌های مثبت کشورهای موفق در این گروه بوده است. برخی برای آغاز تغییرات، به صورت انتخابی الگوهای سیاستی مناسب را از بین گزینه‌های موفقِ تجربه‌شده در کشورهای پیشرفته به‌کار گرفتند. اما تقریبا همه آنها پس از دوره بحران دست به تغییرات بنیادی در اقتصاد خود زدند.
به نظر می‌رسد ایران اینک همه تجارب دوره بحران همه کشورهای موصوف را یک‌جا تجربه می‌کند. اما درباره ایران، مهم‌تر آن است که آیا از فرصت تاریخی تغییر بنیادی در ساختار و سازوکار مدیریت اقتصاد کشور استفاده می‌شود؟
اگر یک کارشناس بین‌المللی مرتبط وارد کشوری شبیه ایران شود، بی‌تردید مشخصاتی را برمی‌شمرد که نشان‌دهنده یک اقتصاد دستوری است. بیش از 60 درصد ارزش‌افزوده صنعتی را شرکت‌های بزرگ تولید می‌کنند که عمده آنها دولتی و شبه‌دولتی هستند. همه این شرکت‌ها و فعالیت‌ها کم‌و‌بیش از حمایت مستقیم و بلاعوض دولت برخوردارند. سازمان‌های دولتی متعددی مانند سازمان شیلات، سازمان چای، سازمان ایدرو و شرکت نگهداری اماکن ورزشی در کشور وجود دارند که به جای توسعه بخش خصوصی هدف، به مالکیت و مدیریت بنگاه‌های اقتصادی مشغول‌اند. دولتی‌بودن به قدری در عمق سازه‌های اقتصاد کشور نفوذ کرده که کوشش‌های معطوف به خصوصی‌سازی را با شکست مواجه کرده است. اما وقتی پای حمایت از کسب‌وکارهای خصوصی به میان می‌آید، قوانین، قواعد و ادعاهای بسیاری از نخبگان دولتی مبنی بر ضرورت دخالت‌نکردن دولت در بخش خصوصی از کاپیتالیست‌‌ترین‌ جوامع نیز پیشی می‌گیرد. آیا نمونه‌ای وجود دارد که دولت برای حضور یک کسب‌وکار خصوصی در بازار جهانی، به آن به صورت بلاعوض کمک کرده باشد یا مثلا ریسک نوسانات بازارش را پوشش دهد؟ در کشورهای با اقتصاد کاپیتالیستی اما از این دست نمونه بسیار است. صحنه‌های پرمزاح‌ آنجاست که پیشنهاد‌های به‌کارگیری مکانیسم‌های جدید حمایت از بخش خصوصی با تعجب و پس‌زدن عالمانه برخی دولتمردان با تأکید بر آزادی اقتصاد مواجه می‌شود. از قضا بخش خصوصی اولین قربانی این مسیر است.
نتیجه، یک اقتصاد کاپیتونیستیِ معوج است. از منظر یک کارشناس بیرونی، در اقتصادی با این شواهد از اعوجاج، تولید ملی پایین، بهره‌وری منفی، فساد، نابرابری و مهاجرت روستا ‌به ‌شهر برون‌دادهایی بدیهی هستند و پرداختن به آنها به عنوان موضوع اصلی، شوخی‌ای بیش نیست. تهدید خارجی پیش‌نیاز اصلاحات بنیادین در کشورها نیست. اما در بسیاری از کشورها نقطه عطف تحولات عمیق بوده است. کسادی اقتصادی در بطن خود تحول و نوآوری دارد (هیرشمن). پیش‌نیاز هر اقدام اصلاحی بنیادین در کشور، بلکه خود اقدام بنیادین آن ‌است که اقتصاد کاپیتونیستی موجود (ترکیب نامتجانس کاپیتالیسم و کمونیسم) به عنوان میراث جریان‌یافته از بیش از هفت دهه قبل، در فرصت تاریخی به‌وجودآمده از تهدید خارجی و تحریم به تدریج به تاریخ بپیوندد؛ در غیر این صورت افقی برای اقتصاد کشور روشن نخواهد شد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

حمایت خاص از اقشار مختلف زنان در لایحه بودجه 1400

تهیه‌ لایحه‌ای درباره حضانت مادران

سازمان حفاظت محیط زیست چه الزاماتی برای نصب کاتالیست بر موتورسیکلت ها اعمال کرده است؟

تلف شدن نزدیک به 500 پرنده مهاجر بر اثر آنفلوآنزا پرندگان

خبر خوش لایحه بودجه 1400 برای محیط‌بانان/سهم قانون هوای پاک از بودجه

استفاده‌های جالب از گیره کاغذ

صوت/ فراز زیبا از سوره مدثر

محبت به خدا سرمایه ای عظیم است

گاوِ نر فراری با شلیک گلوله پلیس آرام گرفت

شلوغ ترین خط ریلی جهان، قطاری پوشیده از مسافر!

ثروتمندترین افراد دنیا در هر کشور چه کسانی هستند؟

5 راه که بعد از شکست عشقی، به زندگی عادی خود برگردید

صوت/ برنامه ریزی کن برای زندگیت

جشن و آتش بازی در دبی به مناسبت روز ملی امارات

مادری که نوزادش را قبل از زمین خوردن نجات داد

تنها بودن با ما چه می‌کند؟

فرار کارگر از برخورد با چرخ خودرو حین خروج از فاضلاب!

تصادف ترسناک کامیون با 3 شتر در جاده

اقدام عجیب و غیرانسانی پزشکان چینی!

وسیله‌ای جالب برای جدا کردن پوست ماهی در چند ثانیه!

دست انداختن یک گربه گرسنه توسط طوطی بازیگوش

12 اصل مهم برای برقراری رابطه مثبت با خود

10مورد از زیباترین معابد باستانی مایاها

تصادف عجیب در بزرگراه!

یورش هزاران زنبور به هواپیمای مسافربری

مرگ فجیع نوزاد 18 ماهه در آب جوش!

لحظه هیجان انگیز نجات یک گربه از چنگ مار در وسط جاده!

راز برآورده شدن حاجت؛ بزرگترین مانع استجابت دعا چیست؟

حکمت/ بزرگترین مصیبت ها و بدبختی ها چیست؟

داستانک/ درخت و آهِ سرگردان

طنز/ ما گرچه کلا زیر خط فقر هستیم

گوناگون/ راز جدیدی از مثلث برمودا

فرار قربانی از دست قاتل زنجیره ای 26 زن روس

تصاویر برگزیده هفته

4گوشه دنیا/ زنی به خاطر هم نامی با کرونا به اداره پلیس شکایت کرد!

حمله سارقین به جواهر فروشی با لباس های کادر درمان!

کشف کیلومتر‌ها نقاشی صخره‌ای عصر یخبندان در آمازون

ترسناک ترین تنهایى انسان چیست؟

صحبت هایی که شاید این روزها حالمان را کمی بهتر کند

پیتزایی با 254 نوع پنیر به ثبت گینس رسید

اتاق‌های مخفی هواپیما برای خلبان‌ها و کادر پرواز

پزشک 58 ساله با آمادگی بدنی فوق‌العاده

معجزات علمی قرآن؛ خانه عنکبوت

نوابغ مسلمان؛ خوارزمی بنیان گذار جبر و انتگرال در ریاضی

سوره «رعد»؛ بدان پروردگارت هم آمرزنده و هم سخت کیفر است

خدایا گرفتاری ها بزرگ شد

حمایت همه‌جانبه از افراد دارای معلولیت از اولویت‌های دولت تدبیر و امید بوده است/ضرورت تشکیل کمیته هماهنگی و نظارت بر اجرای قانون حمایت از حقوق معلولان و کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت

استقلال دو هفته بدون ریگی

مدافع استقلال بالاخره به میادین برمی‌گردد

بشار مجوز دارد؛ پول می‌دهد و می‌رود