ایران پرسمان

آخرين مطالب

سرمقاله اطلاعات/ برائت و صحّت يادداشت

سرمقاله اطلاعات/ برائت و صحّت
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - سرمقاله اطلاعات/ برائت و صحّت
١
٠
اطلاعات / « برائت و صحّت » عنوان یادداشت روزنامه اطلاعات به قلم سید مسعود رضوی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
در موضوع قضا و کیفر، مبنای دیگری که در فقه و حقوق بسیار مورد تأکید بوده و هست، قاعده برائت است و نیز اصل عام و شامل لاضرر که اساس قواعد عام و قوانین است و احکام فراوان و مصلحانه بسیاری بر اساس آن استخراج می‌شود. امروزه که فقه و قواعد آن در پاسخگویی به مسائل حقوقی پیچیده و فتاوی فقهی نوظهور به میدان آمده و مبنای قانون قرار گرفته، این قواعد می‌تواند راهگشا باشد.‏
‏ اصل برائت و قاعده درء، حکمت و اهمیت زیادی در فتاوای فقهی و امور قضایی داشته و جانب بخشنده و کریمانه شریعت را بر سخت‌گیری و غیظ و جزا رجحان داده است. یک جامعه دینی بر مبنای تجربه مدینه محمدی(ص) بر تلائم و تساهل اخلاقی بنا شده و مبانی حکیمانه و اندرزگرانه، مردم را در برابر تعصب و سخت‌گیری و حتی کوته‌نظری و قدرت‌نمایی محافظت می‌کند. در واقع اگر خطایی بخشوده شود یا نادیده گرفته شود بهتر است تا بی‌گناهانی به جرایم ناکرده یا به دعوی و شبهه، کیفر و تعزیر شوند یا جریمه و مصادره اموال در مورد آنان به جریان افتد. در این زمینه اخبار موثق و دلایل مؤکّد در منابع فقه و براهین و تجارب قانونی فراوان است؛ تمام تجربه‌های مفید و احتجاجات و آموزش‌های حقوق پیشرفته به ما می‌آموزد که درباب آنچه حریم خصوصی قلمداد می‌شود کمتر کنکاش و تجسس شود. بهتر است تا به شواهد مبهم و خبر واحد و دعویهایی که منشاء شرّ است و تالی فاسد هم کم ندارد، میدان داده نشود و حق‌الناس زایل و ضایع نگردد. ‏
اگر به این قواعد و اصول پایبند نباشیم، زندانها وافر و پرونده‌ها موفور و مردم و مراجعان مضطر از نتیجه بعید و دور از انتظار خواهند شد. اثر و آثار قواعدی مثل لاضرر، اصل صحت و برائت، تکیه بر بینه، و نیز قاعده درء آنقدر اثربخش و بزرگ است که می‌تواند گره‌ از کار فروبسته قضا بگشاید و این همه سخت‌گیری و کیفر را به بخشش و تربیت احاله نماید. ‏
تمام قضات و بازپرسان و بازجویان و حتی بخشی از ضابطان که در تشکیل پرونده و جهت گیری و ثبت اقاریر و ضبط گواهان و اسناد نقش دارند باید این نکته را نصب العین قرار دهند که این قواعد، از جمله، قاعده درء و اصل برائت در تمام موارد شبهه می‌تواند اعمال شود و سخت‌گیری و مقدس مآبی نباید زندگیها را دچار عسر و حرج، حبس و حد، یا تعزیر و تهدید نماید و تن مسلمان یا غیرمسلمان را بلرزاند.‏
‏ اگر حاکم شرع و قاضی در هنگام رسیدگی به پرونده متهمین، در اثبات جرم دچار شبهه شود و یا دریابد که متهم در هنگام ارتکاب جرم نسبت به وجود حکم شرعی و یا در تشخیص موضوع آن حکم، با شبهه مواجه بوده است دیگر نباید بر اساس انصاف و وجدان یا شرع و فقه، جرمی به متهم نسبت داد یا کیفر و تعزیر و حدی برایش جاری ساخت. ‏
درست است که شریعت اسلام در جای خود دارای مجازات و کیفر هم هست، اما اصل بر این است که اسلام دین رأفت و شریعت اخلاق و مرحمت است. مذهب ما شریعت سهله و سمحه است و به اندک شبهه‌ای جوان و پیر را به گوشه زندان نمی‌افکند، کسی را به شبهه و خطا تعزیر و تازیانه نمی‌کوبد، انسانها را اشرف موجودات و عیال الله می‌پندارد. حتی فقهای عظیم الشأن بسیاری بوده‌اند که احکام اعدام و سنگسار و بسیاری از شداید را در زمان غیبت امام
معصوم (ع) جاری نکرده یا بنا به احتیاط بلااجرا دانسته‌اند. ‏
تمام مقررات شرعی و فقهی و نیز عرفی و قانونی، کفه برائت متهم را سنگین‌تر دانسته و در روایت از رسول گرامی حضرت مصطفی (ص) است که فرمودند: «اگر حاکم درعفو متهم خطا نماید بهتر از آن است که در کیفرش دچار خطا شود». پیامبر برای رعایت انصاف و جاری‌ساختن عدل و حفاظت از ناموس و جان و حقوق و آزادی‌های مردم، اینچنین احتیاط می‌فرمود. ‏
همچنان که حضرت امیرالمؤمنین علی مرتضی (ع) چندین مورد خشم و خروشی بر صحابیان و اطرافیان گرفتند که چرا بر خطا و گناه مسلمانی چشم‌پوشی نکرده و پیشگام گواهی شده‌اند. روایت مشهوری از امام اول هست که از سوی پیامبر (ص) مأمور شد تا برای تفحص در مفسده‌ای به خانه‌ای روانه شود. اطاعت کرده و رفتند و بازگشتند. به پیامبر اکرم عرض کردند یا رسول‌الله من چیزی ندیدم. در محل مذکور چشمان خود را بستند تا هم اطاعت امر رسول را کرده و هم گواهی‌‌ای که موجب اتخاذ احکام شدید باشد ندهند، و امثال این احکام در قضاء امیرالمؤمنین هم هست و متعدّد بیان شده است.‏


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سرمقاله شرق/ خواب غیر قابل تعبیر اردوغان برای سوریه چه بود؟

سرمقاله دنیای اقتصاد/ اندازه دولت و فرهنگ

سرمقاله جمهوری اسلامی/ تحلیل سیاسی هفته

سرمقاله فرهیختگان/ در باب مظلوم‌نمایی اصلاح‌طلبان

سرمقاله ابتکار/ سرنوشت محتوم ارتش ترکیه

سرمقاله سیاست روز/ امضای کری تضمین بود یا نه؟!

سرمقاله جام جم/ فرهنگ اقتصادی اربعین

سرمقاله خراسان/ از اربعین تا جمعه ظهور

سرمقاله کیهان/ ده‌ها پله پائین‌تر از «هیچ»!

سرمقاله رسالت/ پیاده تا عرش!

سرمقاله اعتماد/ چراغی روشن در کربلا

سرمقاله ایران/ اربعین ؛ حمکرانی بر قلب‌ها

سرمقاله آرمان ملّی/ شفافیت در مبارزه با فساد متضمن چیست؟

سرمقاله خراسان/ حاکمیت بر سر راه نقدینگی

سرمقاله کیهان/ تعیین شرط با مقاومت یمن است نه شکست‌خوردگان سعودی

سرمقاله رسالت/ تحریم چگونه می‌میرد

سرمقاله شرق/ تجاوز به سوریه برای پاک‌سازی قومی

سرمقاله اعتماد/ نفع امریکا برای داعش

سرمقاله ایران/ اصل 113 را حذف کنید

سرمقاله دنیای اقتصاد/ ارزش نوبل اقتصاد

سرمقاله جوان/ اربعین نماد وحدت امت اسلامی

سرمقاله سیاست روز/ حمایت از مدیران و مبارزه با پولشویی

سرمقاله فرهیختگان/ منطق محکم عدم تصویب پالرمو

سرمقاله تعادل/ در فقدان سیاست صنعتی

صفحه اول روزنامه کار و کارگر

صفحه اول روزنامه مردم سالاری

صفحه اول روزنامه کیهان

صفحه اول روزنامه همدلی

صفحه اول روزنامه نسل فردا

صفحه اول روزنامه همشهری

صفحه اول روزنامه هفت صبح

صفحه اول روزنامه سازندگی

صفحه اول روزنامه دنیای خودرو

صفحه اول روزنامه دنیای اقتصاد

صفحه اول روزنامه تجارت

صفحه اول روزنامه تعادل

صفحه اول روزنامه آسیا

صفحه اول روزنامه تفاهم

صفحه اول روزنامه صبح اقتصاد

صفحه اول روزنامه اخبار صنعت

صفحه اول روزنامه ابرار اقتصادی

صفحه اول روزنامه هدف و اقتصاد

صفحه اول روزنامه عصر اقتصاد

صفحه اول روزنامه جهان صنعت

صفحه اول روزنامه خبر ورزشی

صفحه اول روزنامه آرمان ملی

صفحه اول روزنامه جام جم

صفحه اول روزنامه اعتماد

صفحه اول روزنامه آفتاب یزد

صفحه اول روزنامه اطلاعات