ایران پرسمان

آخرين مطالب

کتاب، یک پرواز طول کشیده و ترس را در کل این سفر از وجودم برده‌بود انديشه

  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - خراسان / جماعتی آدمِ خام هستند که اعتقاد دارند ترس از پرواز همان ترس از مرگ است یا می‌شود با این، آن را توضیح داد. اشتباه می‌کنند: ترس از پرواز ترس از پرواز است، نه مرگ، ترسی همان‌قدر خاص و مخصوص که ترس از عنکبوت، ترس از فضای خالی و ترس از گربه، سه نمونه‌ مشترک در میان هزاران نمونه‌ای است که گستره‌ ترس‌های آدمی را می‌سازند. ترس از پرواز به‌یکباره می‌جوشد: کسانی که از تخیل و حساسیت بی‌نصیب هم نیستند پی می‌برند که در ارتفاع 30 هزارپایی‌اند و با سرعت 800مایل در ساعت درمیان ابرها پیش می‌روند و از خود می‌پرسند: «من این‌جا چه غلطی می‌کنم؟» و شروع می‌کنند به لرزیدن. برای من هم پیش آمد، بعد از سال‌های بسیاری که مثل پیراهن عوض کردن راحت سوار هواپیما و از آن پیاده می‌شدم. همچنان سوارِ این موشک‌های هوابرد می‌شدم ولی تا مدت‌ها سر هر پرواز شرشر عرق می‌ریختم، مخصوصا وقتی می‌افتادیم در چاله‌ هوایی. دوستم ساسو که زن مهماندار بسیار دلنشینی است و بالای ابرها احساس امنیت بیشتری می‌کند تا روی زمین، به ترس من در پرواز قاه‌قاه می‌خندید و سعی می‌کرد به مدد آمارها آرامم کند. همان چیزهایی را که همه می‌دانند بهم ثابت می‌کرد. همین که سفر با هواپیما بسیار امن‌تر از سفر با خودرو و قایق و قطار و حتی دوچرخه یا اسکیت است، چون هرساله آدم‌های زیادی که از این‌جور وسایل نقلیه استفاده می‌کنند دچار تصادف می‌شوند و حتی پیاده‌روی، آن هم پیاده‌روی آرام و بی‌ضرر، طبق آمار خطرناک‌تر از سفر هوایی است ولی درباره شخص من، آمارهای انتزاعی در تحریک احساس یا رفع ترسم کارگر نیست، برای همین با این‌که منطقا با اعداد و ارقامی که می‌گفت شخم زدنِ آسمان با هواپیما امن‌تر از خوابیدن در تخت خواب خود آدم است مجاب می‌شدم، باز هم سر هر پرواز اوقات هولناکی داشتم.
رفیق فقیدم، «کارلوس مارتینِث مورِنو» نویسنده‌ اروگوئه‌ای، یک‌بار که با من در هواپیما همسفر بود، تمام طول پرواز چسبیده‌بود به نسخه‌ای از «مادام بوواری» که از بس دست گرفته‌بود ورق‌ورق و پاره‌پوره شده بود، اصلا هم نمی‌خواندش فقط مرتب دستی به آن می‌کشید و انگار یک نظر قربانی بود که پرواز امن و آرامش را ضمانت می‌کرد. این کتاب را در همان پروازِ اول برداشته و بعد در همه‌ پروازهای دیگر همراهش بود چون قوه‌ شهود، فانتزی یا جنونی به او می‌گفت که این طلسم‌‌ِ رمان است نه عملکرد روان موتور یا مهارت خلبان که هواپیمایی را که با آن سفر می‌کرد، بی‌صدمه و سانحه به پیش می‌بُرد. ولی نسخه‌ «مارتینث مورنو» بر من کارگر نیست، یا به دلیل شک و ظنِ قوی من به هر قِسم سحر و جادوست یا این‌که فقط باید به طلسمی بر بخورم که احتمالا قانعم کند به کیشِ سحر و جادو دربیایم. [...] آدم‌های شگفت‌انگیزی هستند (که مورد رشک و تحسین همزمان من‌اند) که در هواپیما بلافاصله پلک‌شان می‌افتد و در تمام طول پرواز راحت می‌خوابند و با لالاییِ قِرّوقِرّ راکتور هم خواب‌شان می‌برد و دیگرانی هم هستند که برای این‌که به همین حالت برسند، شکم‌شان را پر قرص می‌کنند و همین منگ و بیهوش‌شان می‌کند. ولی قرص خواب یا باعث می‌شد تپش قلب بگیرم یا وحشتناک‌ترین کابوس‌ها را ببینم [...] راه‌حل ماجرا به غیرمنتظره‌ترین شکل به دست آمد. در پروازی بین «بوئنوس‌آیرس» و «مادرید» در فرودگاه، یک جلد رمان کوتاه «آلِخو کارپانتیه» را که نخوانده‌بودم خریدم: «قلمرو این عالم». هیچ آمادگی چنین غافل گیری را نداشتم. اولین سطرهای داستان زندگی هذیان‌آور «آنری کریستف» و کار ساخت قلعه‌ مشهور هائیتی را بازآفرینی می‌کند. این روایت که نوشتاری خوب و ساختاری حتی بهتر دارد و همچون هر شاهکار ادبی دیگری، نه می‌توان چیزی از آن کاست و نه چیزی بدان افزود، جسم و روحم را در خود گرفت.
من را از پیرامونم جدا کرد و در طول 10ساعت و اندی پرواز، مرا از شبی پرستاره و ساکن به روایت حماسی و شگرفِ هائیتیِ قرن پیش برد. آخرین سطرها را می‌خواندم که هواپیما خاک «باراخاس» را لمس کرد. کتاب یک پرواز طول کشیده و ترس را در کل این سفر از وجودم برده ‌بود. این درمانی است که هیچ‌گاه نومیدم نکرده تا جایی که برای هر پرواز، شاهکاری را انتخاب می‌کنم که هم جادویش تام و تمام است و هم دقیقا تا زمانی که با قانون جاذبه در ستیزم، دوام دارد.
البته انتخاب کتاب مناسب برای هر سفر از نظر طول قصه و کیفیت، کار ساده‌ای نیست اما با تمرین، یک‌جور غریزه‌ انتخاب رمان یا داستانِ مناسب را در خود پرورش داده‌ام. همچنین کشف کرده‌ام لازم نیست کتاب‌های جدیدی باشند چون خواندن دوباره هم می‌تواند همان‌قدر موثر باشد. این هم فهرستی (به نشانه‌ تجلیل) از این دوستان قابل اعتماد که در تلاش‌های موفقِ اخیرم برای هماوردی با ایکاروس، در غلبه بر ترس از پرواز، یاری‌رسانم بوده‌اند: بارتلبی و بنیتو سِرنو از ملویل، پیچش پیچ از هنری جیمز، دکتر جکیل و آقای هاید از رابرت لوئی استیونسن، پیرمرد و دریا از همینگوی، پدرو پارامو از خوآن رولفو، گل سرخی برای امیلی و خرس از فاکنر. خوشبختانه داروخانه‌ ادبیات ذخیره‌ نامحدودی از این‌جور داروها برای من دارد و من هم هنوز بسیاری سفر هوایی (و مطالعه‌ خوب) در پیش دارم.
ماریو بارگاس یوسا مترجم: محمد فرزاد


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

خزر، فرصتی برای برون رفت کشور از خشکسالی

مشاهده حشره خوار کوتوله در استان قزوین

بهره گیری از فناوری «کشت بافت» نخل برای احیای تالاب هامون

سرای خاتون قمصر، عمارتی باساخت معاصر اما اسلامی در کاشان!

برخورد صاعقه به درختی در ایالت لوئیزیانا

نظام تربیتی پروردگار عالم چگونه است؟

عکسی که باعث می‌شود استقلالی‌ها حسرت بخورند

مرحله سوم آزمایش واکسن چینی کووید-19 در عربستان انجام می‌شود

کودکان 100 برابر بیشتر از بزرگسالان ویروس کرونا را جذب می کنند!

کتاب قزلی از «قصه کربلا» چاپ شد

«روزهای بی‌آینه»؛ روایتی از ناگفته‌های جنگ تحمیلی

کنایه کدخدایی به گاو شیرده و کشورهای ناتوان منطقه

امروز در کمیسیون‌های مجلس چه می‌گذرد؟

پاسخ سخنگوی دولت به ادعای ترامپ درباره توافق با ایران

واکنش محمد هاشمی به اظهارات فتاح درباره کاخ مرمر

بررسی پرونده پروانه سلحشوری در هیئت نظارت مجلس جدید

تحرکات امارات برای غارت طلای جنوب لیبی با همدستی حفتر

ترامپ: آنفلوآنزا بود که به جنگ جهانی "دوم" پایان داد!

کاهش 90 درصدی ورود گردشگر به فرانسه

سفر هیات آمریکایی به بیروت برای رایزنی درباره تشکیل دولت لبنان

گلایه نتانیاهو از ممانعت آمریکا در اجرای طرح اشغال کرانه باختری

شیخک‌های دست‌نشانده آمریکا در خلیج فارس به گوشمالی نیاز دارند

بیروت: نظام فاسد سابق به فکر بازگشت به قدرت است

از حراست از رود دره کن تا انتقال انبارهای نفت و ساخت پردیس سلامت

21 درصد سفرهای غیرضروری افزایش یافت

چطور می‌توان محبت خداوند را در دل جوانان امروزی قرار داد؟

هنر شیشه گری سه بعدی

مراتب تنبلی و انواع آن

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان: امروز باید با همدلی و تعامل بیشتر از واحدهای تولیدی حمایت کنیم

چه حمایتی؟! برای تیم‌های دیگر پنالتی نادرست گرفته می‌شود/ امیدوارم پرسپولیس در جام حذفی قربانی نشود

ترامپ: لبنان شاهد یک انقلاب است

آخرین بارش‌های شهابی قرن در آسمان ایران اوج می‌گیرد

شعر خوانی مرحوم استاد شهریار

پیام روحانی برای درگذشت مادر سه شهید و دو جانباز والامقام

زمان برگزاری مرحله دوم انتخابات مجلس مشخص شد

«تیراندازی» نیروهای امنیتی را مقابل کاخ سفید به خط کرد

ترامپ: کودکان در برابر کرونا مصون هستند!

مظنون تیراندازی کاخ سفید از پای درآمد

پیشنهاد ترامپ برای برگزاری اجلاس "گروه 7" در آمریکا بعد از انتخابات

شیوع بیماری هاری در یک پایگاه نظامی صهیونیستی

شکایت تایوان از چین به وزیر ترامپ

ابتکار عمل پیشنهادی رئیس پارلمان شرق لیبی برای حل و فصل بحران

لحظه انفجار بیروت از دوربین‌های مداربسته هتل پنج ستاره‌

مذاکرات بر سر سد النهضه به تعویق افتاد

خطرناکترین تهدید برای تاج و تخت "بن سلمان"

انفجار بیروت از پیش برنامه‌ریزی شده بود؟

سرمقاله شرق/ چرا در ایران با کار کردن نمی‌شود به جایی رسید؟

خانه موسیقی و خانه اقوام کیش، تاسیس می شود

نجات جان میمون‌ها پس از سه روز گیر افتادن در سیل

جابجایی نهنگ‌هایی که می‌خندند!