ایران پرسمان

آخرين مطالب

سرمقاله دنیای اقتصاد/ شکست دولت یا شکست بازار؟ مقالات

سرمقاله دنیای اقتصاد/ شکست دولت یا شکست بازار؟
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان -
سرمقاله دنیای اقتصاد/ شکست دولت یا شکست بازار؟
٢٥
٠
دنیای اقتصاد / « شکست دولت یا شکست بازار؟ » عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم دکتر علی سعدوندی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
انحصارها همیشه نقش منفی در اقتصاد ایفا نمی‌کنند. بدون اعطای قدرت انحصاری به مدت محدود به نوآوران، انگیزه کافی برای رشد و توسعه محصولات و خدمات جدید فراهم نخواهد شد. اگر همچنان شاهد عرضه محصولات دانش‌بنیان جدید هستیم، علت آن است که پدیدآورندگان ایده‌های جدید امیدوارند برای مدت معینی از عواید حاصل از ابداعات خود بهره‌مند شوند.
اما نوع دیگری از انحصارها هستند که اگر در کشوری رخ دهند همچون طاعونی ویرانگر رفاه و رشد اقتصادی را در آن کشور سرکوب می‌کنند. چنین انحصارهایی در نهادهای تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری کشور رخنه کرده و از تمام ابزارهای قدرت برای حفظ موقعیت برتر خود بهره می‌برند. نهادهای قدرت در کشورهایی که با انحصارگری برخورد نمی‌شود با تشکیل کارتل‌ها بازارهای رقابتی را به سوی انحصار سوق می‌دهند. جالب آنکه پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهند که تقریبا تمام سود مازاد حاصل از فعالیت‌های انحصارگرایانه صرف حفظ موقعیت برتر انحصارگران از طریق ایجاد اختلال در نهادهای نظارتی و سیاست‌گذاری خواهد شد. پس اولین منبع تغذیه فساد سیستماتیک، انحصارها و کارتل‌ها هستند.
قبح و نقش منفی انحصارها بر کارشناسان اقتصادی پوشیده نیست. آنچه محل نزاع است ریشه انحصارهاست. برخی، انحصارها را از موارد شکست بازار می‌دانند. این صاحب‌نظران مدعی‌اند که آزادی فعالان و آحاد اقتصادی، عامل ایجاد انحصارهای مخرب در اقتصاد است. ولی این عزیزان ظاهرا تمایزی میان نظام بازار آزاد رقابتی و نظام سرمایه‌داری رفاقتی یا به تعبیر نگارنده سرمایه‌خواری (Crony capitalism) قائل نیستند. واقعیت این است که بازارهای آزاد رقابتی موجبات رشد ابداعات و نوآوری را فراهم کرده و با افزایش کارآیی به ارتقای استانداردهای زندگی در کشورهای برخوردار انجامیده است. نظام بازار آزاد رقابتی نه تنها ثروت‌آفرین است، بلکه محیطی را فراهم می‌کند که همه فعالان اقتصادی در کنش‌های داوطلبانه بدون پذیرش اجبار و اجحاف از مواهب تعاملات اقتصادی بهره‌مند شوند.
در مقابل، سرمایه‌خواری انحصاری با تحدید و تهدید بازارها و بهره‌گیری از اهرم اجبار و فشار در تعاملات اقتصادی به سرکوب کنش‌های آزادانه فعالانه اقتصادی پرداخته و نتیجه‌ای جز تله فقر و افزایش نابرابری‌ها در پی ندارد. واقعیت مغفول این است که نظام‌های رقابت آزاد در تقابل جدی با سیستم‌های رفاقتی قرار می‌گیرند. در بازار آزاد ورود و خروج فعالان اقتصادی در هر حرفه و کسب‌و‌کاری بدون محدودیت ممکن است و فعالان اقتصادی نمی‌توانند به بهانه واهی اشباع بازار مانع ورود ایجاد کنند. پس حتی اگر تمرکزی در بازار شکل بگیرد، بنگاه برتر چاره‌ای ندارد؛ مگر آنکه به سود رقابتی بسنده کند؛ چراکه نفس وجود سود رقابتی موجبات جذب دیگران را به بازار فراهم می‌کند.
سوال جدی این است که ریشه انحصارها در کجاست؟ در پاسخ باید گفت که تنها و تنها با حمایت همه‌جانبه نهادهای حاکمیتی است که انحصارها پابرجا می‌مانند. انحصارها یا ناشی از قوانین و مقررات محدودکننده کسب‌و‌کار هستند یا در طول حیات خود برای حفظ قدرت برتر به نهادهای نظارتی نزدیک شده و با اعمال نفوذ نظر حاکمیت را برای حفظ زندگی انگلی خود فراهم می‌کنند. پس وجود کارتل‌ها و انحصارهای مخل رشد، بزرگ‌ترین نشانه «شکست دولت» در عرصه اقتصاد است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

چالش های دولت جدید لبنان

اصلاحات پوتین؛ استارت عملیات 2024

کدام یک از مسئولان کاخ‌نشین هستند؟

یاهونیوز: ایران نحوه انهدام ناوهای آمریکایی را تمرین کرده است

من هم «تایید» نشدم

روحانی- جنتی؛ مساله انتخابات است

90 نماینده با پرونده فساد اقتصادی! ‌کسی پاسخ‌گو است؟

ترکان: شانس اصلاح‌طلبان در انتخابات به خاطر کارنامه روحانی پایین است

رقابت برای فروش «میوه‌ ممنوعه»

کارگزاران و اعتدال و توسعه لیست می‌دهند چپ‌ها در آفساید!

با ردصلاحیت نامزدهای خبرگان رخ داد؛ رقابت آسان محمد یزدی در قم

شخصاً پاسخگوی کدام بی‌تدبیری هستید؟!

«مکتب سلیمانی» راه‌حل مشکلات کشور

تعداد مجروحان «عین‌الاسد» بیش از چیزی است که اعلام شده

نقش بن‌سلمان در هک موبایل رییس‌آمازون

احمدی‌نژادی‌ها کجا هستند؟

بیم تشدید انحصار صدا و سیما

ایران یک گام نزدیک‌تر به لیست سیاه!

روزنامه حامی ‌دولت: روحانی از سال 92، فاقد استراتژی و انسجام در عملکرد بود

اصولگرایان برای شورای نگهبان«عزیزتر»اند

سرمقاله دنیای اقتصاد/ قواعد ایده حکمرانی

سرمقاله جمهوری اسلامی/ تحلیل سیاسی هفته

سرمقاله اطلاعات/ آزمون و انتخاب

سرمقاله خراسان/ این فرصت اشتغال را دریابید!

سرمقاله کیهان/ قهرمانانی که افسانه نیستند

سرمقاله وطن امروز/ ترور سپهبد سلیمانی و نقض قوانین بین‌المللی

سرمقاله رسالت/ قهرمان پوشالی لو رفت!

سرمقاله شرق/ آینده نفت در پرتو مکانیسم ماشه برجام

سرمقاله اعتماد/ عربستان و اهرم فشارغرب

سرمقاله ایران/ از اخلاق روایتگری تا غوغا سالاری

واشنگتن پست: انفعال ترامپ، انگیزه مداخله در انتخابات آتی را به روسیه می‌دهد

عین‌الاسد و فروریختن هژمونی آمریکا

تشکیل دولت جدید لبنان با 6 وزیر زن

دور درجا؛ تحریم چه اثری بر اقتصاد ایران گذاشت؟

بروکینگز: اخراج آمریکا از عراق در را به روی جنگ ایران و عراق می‌بندد

این فوتبال آدم «درشت» می‌خواهد!

خلیج فارس و تنگه هرمز نظامی می‌شود

تلاش کم رمق میانجی ها از بن علوی تا شیخ تمیم

استفان والت مطرح کرد: مرگ سیاست ترامپ علیه ایران

چرا مذاکره نکردن با آمریکا به نفع ایران است؟

سعید لیلاز: بیماری هلندی ماهیت پوپولیستی دارد

مهار ناشدنی؛ تلاش‌های آمریکا برای کنترل محمد‌ جواد ظریف

استیضاح سرپایی

یارانه 7 ماه ایرانی ها دست این 70 نفر

فرار 97 درصدی مالیاتی داروخانه‌ها

رییس مرکز ملی خشکسالی: بعید می‌دانم به زودی‌ مشکل «آب» حل شود

سیاست‌های راست افراطی جهانی می‌شود

کنترل استیضاح در دستان جمهوریخواهان

خواب اصولگرایان برای روحانی

ولی نصر مطرح کرد: چرا سیاست ترامپ در برابر ایران محکوم به شکست است؟