ایران پرسمان

آخرين مطالب

سرمقاله دنیای اقتصاد/ شکست دولت یا شکست بازار؟ مقالات

سرمقاله دنیای اقتصاد/ شکست دولت یا شکست بازار؟
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان -
سرمقاله دنیای اقتصاد/ شکست دولت یا شکست بازار؟
٢٥
٠
دنیای اقتصاد / « شکست دولت یا شکست بازار؟ » عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم دکتر علی سعدوندی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
انحصارها همیشه نقش منفی در اقتصاد ایفا نمی‌کنند. بدون اعطای قدرت انحصاری به مدت محدود به نوآوران، انگیزه کافی برای رشد و توسعه محصولات و خدمات جدید فراهم نخواهد شد. اگر همچنان شاهد عرضه محصولات دانش‌بنیان جدید هستیم، علت آن است که پدیدآورندگان ایده‌های جدید امیدوارند برای مدت معینی از عواید حاصل از ابداعات خود بهره‌مند شوند.
اما نوع دیگری از انحصارها هستند که اگر در کشوری رخ دهند همچون طاعونی ویرانگر رفاه و رشد اقتصادی را در آن کشور سرکوب می‌کنند. چنین انحصارهایی در نهادهای تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری کشور رخنه کرده و از تمام ابزارهای قدرت برای حفظ موقعیت برتر خود بهره می‌برند. نهادهای قدرت در کشورهایی که با انحصارگری برخورد نمی‌شود با تشکیل کارتل‌ها بازارهای رقابتی را به سوی انحصار سوق می‌دهند. جالب آنکه پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهند که تقریبا تمام سود مازاد حاصل از فعالیت‌های انحصارگرایانه صرف حفظ موقعیت برتر انحصارگران از طریق ایجاد اختلال در نهادهای نظارتی و سیاست‌گذاری خواهد شد. پس اولین منبع تغذیه فساد سیستماتیک، انحصارها و کارتل‌ها هستند.
قبح و نقش منفی انحصارها بر کارشناسان اقتصادی پوشیده نیست. آنچه محل نزاع است ریشه انحصارهاست. برخی، انحصارها را از موارد شکست بازار می‌دانند. این صاحب‌نظران مدعی‌اند که آزادی فعالان و آحاد اقتصادی، عامل ایجاد انحصارهای مخرب در اقتصاد است. ولی این عزیزان ظاهرا تمایزی میان نظام بازار آزاد رقابتی و نظام سرمایه‌داری رفاقتی یا به تعبیر نگارنده سرمایه‌خواری (Crony capitalism) قائل نیستند. واقعیت این است که بازارهای آزاد رقابتی موجبات رشد ابداعات و نوآوری را فراهم کرده و با افزایش کارآیی به ارتقای استانداردهای زندگی در کشورهای برخوردار انجامیده است. نظام بازار آزاد رقابتی نه تنها ثروت‌آفرین است، بلکه محیطی را فراهم می‌کند که همه فعالان اقتصادی در کنش‌های داوطلبانه بدون پذیرش اجبار و اجحاف از مواهب تعاملات اقتصادی بهره‌مند شوند.
در مقابل، سرمایه‌خواری انحصاری با تحدید و تهدید بازارها و بهره‌گیری از اهرم اجبار و فشار در تعاملات اقتصادی به سرکوب کنش‌های آزادانه فعالانه اقتصادی پرداخته و نتیجه‌ای جز تله فقر و افزایش نابرابری‌ها در پی ندارد. واقعیت مغفول این است که نظام‌های رقابت آزاد در تقابل جدی با سیستم‌های رفاقتی قرار می‌گیرند. در بازار آزاد ورود و خروج فعالان اقتصادی در هر حرفه و کسب‌و‌کاری بدون محدودیت ممکن است و فعالان اقتصادی نمی‌توانند به بهانه واهی اشباع بازار مانع ورود ایجاد کنند. پس حتی اگر تمرکزی در بازار شکل بگیرد، بنگاه برتر چاره‌ای ندارد؛ مگر آنکه به سود رقابتی بسنده کند؛ چراکه نفس وجود سود رقابتی موجبات جذب دیگران را به بازار فراهم می‌کند.
سوال جدی این است که ریشه انحصارها در کجاست؟ در پاسخ باید گفت که تنها و تنها با حمایت همه‌جانبه نهادهای حاکمیتی است که انحصارها پابرجا می‌مانند. انحصارها یا ناشی از قوانین و مقررات محدودکننده کسب‌و‌کار هستند یا در طول حیات خود برای حفظ قدرت برتر به نهادهای نظارتی نزدیک شده و با اعمال نفوذ نظر حاکمیت را برای حفظ زندگی انگلی خود فراهم می‌کنند. پس وجود کارتل‌ها و انحصارهای مخل رشد، بزرگ‌ترین نشانه «شکست دولت» در عرصه اقتصاد است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

کودتای نظامی علیه رییس جمهور بولیوی

روایت "اویل پرایس" از کلید تاب آوری ایران در مواجهه با تحریم ها

یک دیپلمات بازنشسته: کاظم جلالی انتخاب وزارت خارجه نبوده است

جنجال جاسوسان سعودی در شرکت توییتر

لایو اینستاگرام جایگاه مناسبی برای پاسخگویی به مردم است؟

دلایل شیوع فساد خرد در کشور

سە متغیر مهم در ایجاد بحران‌های متوالی عراق

ماجرای کودتای نظامی علیه رییس جمهور بولیوی

آغاز چالش‌های انتخاباتی اصولگرایان از قم

انتقاد "سازندگی" از توپِ پُر شهردار پیشین تهران

معنای هشدار برجامی اروپا

از وعده «فروپاشی تحریم» تا هشدار «خطر تحریم روی تحریم»

پایان پروتکل الحاقی گزینه است، ان‌پی‌تی خط قرمز

نفت، ابزاری خدادادی برای تولید ثروت و قدرت

«نگرانی عمده» اروپا از تغییر دکترین هسته‌ای ایران

صدا و سیما؛ از سیاست بد تا سیاست متناقض

چرا اعتراض ایران با «فردو» بیشتر شنیده شد؟

تلاش برای حفظ توافق با دستان خالی

برگ خروج از برجام در رفسنجان سوخت

دو سناریوی خروج بورس از حبس بازه‌ای

وحشت انتخاباتی جوکر

ردگیری پول‌های کثیف از حواشی انتخابات

دخل‌ و‌ خرج متفاوت کشور

دوقطبی‌ طلبی ذوالنوری

فاتح دنیای موشک‌ها

مشایی از کشور خارج نشده است

ابهام در منابع وعده جدید روحانی

آقای ذوالنور راه تغییر از صندوق رأی می‌گذرد نه رگ گردن

معلق‌بازی نماینده وطن‌فروش که کروبی او را صدای اسرائیل خواند

دلار در چند قدمی مرز مقاومتی

امتیاز‌تراشی به سبک روحانی

مقصد 19 میلیارد «دلا‌ر 4200‌»

روحانی با گلایه های مردم چه کرد؟

کودتای آمریکایی در بولیوی ؛ مورالس برای جلوگیری از کشتار مردم استعفا کرد

الگوی جدید کودتا

اجماع علیه فساد

ماجرای منبع آمد نیوز در مشهد

وظیفه‌ام به‌زیرکشیدن رئیس‌جمهور است

مهاجرت صداوسیمایی‌ها به خارج در سکوت جام جم

بنی‌صدر سازی روحانی از سوی دلواپسان

خط قرمز ایران در پرونده هسته ای چیست؟

معمای 3 ضلع انتخاباتی اصولگرایان چه بود؟

سورپرایز نفتی ایران چیست؟

توهم بورس «همیشه سبز»

اقتصاد اقتصاد صدای جوانان ایران است آقای رئیس‌جمهور!

سیاست روز: عصبانیت روحانی برای چیست؟

اصلاح‌طلبی تخیلی، اصلاح‌طلبی واقعی

وطن امروز نوشت: کلاه فریدونی

امید ویلموتس به مثلث آزمون-طارمی-انصاری فرد

رجوع به محمود