ایران پرسمان

آخرين مطالب

چرا احمد شاه قاجار، احمدِ عَلّاف خوانده می‌شد؟ خواندنی ها

چرا احمد شاه قاجار، احمدِ عَلّاف خوانده می‌شد؟
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - ایسنا / امروز سی ام تیرماه صد و هفتمین سالگرد تاج گذاری احمد شاه، هفتمین و آخرین شاه قاجار در سال 1293 شمسی است. سابقه سفر‌های چند باره و طولانی مدت احمد شاه به همراه پدر به کشور‌های اروپایی به خصوص به فرانسه و شرکت در مراسم‌های متنوع و مختلط و عیاشی و مِی گساری چنان فکر و ذهن احمد میرزا را به خودش مشغول کرده بود که حضور در مونت‌کارلو و پاریس را به حضور در دربار و اداره ایران ترجیح می‌داد. شهرت این موضوع به حدی بود که مردم شوخ‌طبع تهران او را به‌جای احمدشاه «احمد علاف» خطاب می‌کردند.
دوران کودکی
احمد میزرا 12 بهمن 1275 شمسی از محمدعلی و ملکه جهان در تبریز به دنیا آمد و دوران کودکی را در تبریز سپری کرد و به عنوان تنها پسرِ ششمین شاه ایران به عنوان ولیعهد انتخاب شد و به تهران رفت و در دربار پدر پرورش یافت.

ایران پرسمان


احمد میرزا هنگام فتح تهران و خلع محمدعلی شاه از سلطنت از سوی مجلس عالی رجال و بزرگان مشروطه چی، در سن 12 سالگی به عنوان شاه بعدی ایران انتخاب شد، ولی به دلیل سن کم و ناتوانی در اداره تاج و تخت تا رسیدن به سن 18 سالگی دو تن از نایب السلطنه‌های ایران، دربار و کشور را اداره کردند. ابتدا عضدالملک و سپس ابوالقاسم ناصرالملک از بزرگان ایل قاجار نایب السلطنه شدند.
پس از خلع محمدعلی شاه، عده‌ای بر این نظر بودند که سلسله قاجار منقرض اعلام شود و سلسله جدیدی روی کار آید، اما مشروطه خواهان بیم آن داشتند که برکناری سلسله قاجاریه موجب نقض بند هفتم قرارداد ترکمنچای که با روسیه منعقد شده بود، شود و زمینه‌ساز رویارویی دولت ایران و روسیه تزاری به وجود بیاید. مطابق این بند روس‌ها تنها فرزندان و نوادگان عباس میرزا را به عنوان وارثان تاج و تخت ایران به رسمیت می‌شناختند. با وجود اینکه تزار‌ها مشکلی با برکناری اشخاص از پادشاهی نداشتند، اما خودِ سلسله، مورد حمایت آنان بود.
مجلس عالی که متشکل از مشروطه‌خواهانی بود که تهران را فتح کرده بودند پس از بحث و گفتگو‌های فراوان و تلاش برای حفظ بند 37 قانون اساسی مشروطه تصمیم گرفتند احمد میرزا تنها پسر پادشاه مخلوع به عنوان شاه جدید ایران انتخاب شد. با وجودی که والدین شاهزاده نوجوان که مجبور به ترک کشور دوست نداشتند از فرزند خود جدا شوند، اما مصلحت را در این دیدند پادشاه کوچک را به دست هیات فرستادگان مشروطه خواه بسپارند.
احمد میرزا در 17 سالگی با بدرالملوک والا دختر ظهیرالسلطان والا از نوادگان عباس میرزا ازدواج کرد. این ازدواج توسط مادر احمد میرزا ترتیب داده شد. عروس در هنگام ازدواج 12 ساله بود و در تنها مدرسه دخترانه تهران درس می‌خواند. مراسم عقد با تشریفات مفصلی انجام شد و حاصل این ازدواج دختر بزرگ احمدشاه، ایراندخت بود.

ایران پرسمان


احمدشاه چهار بار دیگر نیز ازدواج کرد و به‌جز از لیدا جهانبانی که صاحب فرزندی نشد، صاحب سه دختر به نام‌های مریم دخت از دل‌آرام، ایراندوخت از بدرالملوک، همایون دخت از خانم‌خانما معزی و یک پسر به نام فریدون میرزا از فاطمه خانم شد.
از آنجا که بر اساس قانون اساسی مشروطه احمد میرزا به دلیل سن کم نمی‌توانست بر کرسی سلطنت تکه زند برای او نایب السلطنه انتخاب کردند. اولین نایب‌السلطنه، بزرگِ ایل قاجار عضدالملک بود. او مرد کاردانی بود و تلاش کرد تا وضعیت ناآرام دوران حکومت محمدعلی شاه را آرام کند.
او با تشکیل هیاتی از سیاستمداران باتجربه تلاش کرد تا راه اندازی مجلس شورای ملی که به دستور مجلس محمدعلی شاه تعطیل شده بود، کشور را اداره کند. این هیات مستوفی الممالک را به عنوان وزیر دربار و حکیم الملک را به عنوان دست راست او انتخاب کرد. حکیم الملک یک تسویه سیاسی را رهبری کرد و تعدادی از مقامات دربار را که به فساد و ناکارآمدی متهم بودند برکنار کرد. دومین نایب‌السلطنه ناصرالملک قره گوزلو بود که نقش مهمی در تربیت احمد میرزا داشت.
جنگ جهانی اول
زمان تاج گذاری احمدشاه هم‌زمان با آغاز جنگ جهانی اول بود. با وقوع این رخداد او فرمان بی‌طرفی دولت ایران را صادر کرد، اما این حکم کوچکترین تاثیری در چند پاره و مستعمره شدن ایران نداشت. احمدشاه در ابتدای مرداد ماه سال 1297 شمسی و به دنبال پایان جنگ جهانی اول صمصام السلطه بختیاری را از صدراعظمی عزل و در 16 مرداد 1297 وثوق الدوله را به رییس الوزرایی انتخاب کرد. وثوق‌الدوله توانست امنیت نسبی در کشور برقرار کند. او غائله نایب حسین کاشی گنده لات شهر کاشان و کمیته مجازات متشکل از از جمله میرزا ابراهیم خان منشی‌زاده و سرتیپ اسدالله خان ابوالفتح‌زاده و چند تن دیگر را تشخیص می‌دادند هر کس خارج از دین و قانون است را ترور می‌کردند، سرکوب کرد.

ایران پرسمان


البته در دوره وثوق‌الدوله قرارداد ننگین 1919 با دولت انگلیس منعقد شد. این پیمان کلیه اختیارات مالی و اقتصادی و سیاسی و نظامی کشور را به دست انگلیسی می‌سپرد که البته در پی انتقاد‌های گسترده و فراوان روحانیون و مردم تهران، اجرایی نشد و در تیر 1299 شمسی استعفای وثوق‌الدوله را قبول کرد. بعد از او میرزا حسن خان مشیرالدوله صدراعظم شد. شاه کوشش کرد در دوره مشیرالدوله و سپهدار رشتی روابط به سردی گراییده خود با روسیه‌ها را تقویت کند از این رو مشاورالممالک انصاری را به مسکو اعزام کرد تا زمینه انعقاد قرارداد 1921 ایران و روسیه را فراهم کند.
احمد و کودتای رضا
زمستان 1299 شمسی احمدشاه تسلیم سیدضیاء طباطبایی و رضا خان میرپنج فرمانده قشون قزوین شد و مجبور به انتخاب سید ضیاء به عنوان صدراعظم جدید ایران شد. او خرداد سال 1300 شمسی موفق به عزل سیدضیاء شد و انتخاب قوام السلطنه به عنوان صدراعظم جدید ایران شد. سفر‌های پی در پی احمدشاه به کشور‌های اروپایی به خصوص فرانسه از یک سو و اوضاع نابسامان قشون و ناآرامی‌های نظام و سیاسی گوشه و کنار کشور موجب سقوط یکی پس از دیگری کابینه‌های احمدشاه شد. قوام، مشیرالدوله، کابینه دوم قوام، مستوفی الممالک و کابینه آخر مشیرالدوله در پی هم از سوی احمدشاه روی کار آمدند.

ایران پرسمان


شاه که اوضاع نابسامان داخلی را کمتر تحمل می‌کرد و بیشتر ترجیح می‌داد در سفر باشد پس از بازگشت کوتاه مدت خود به کشور، با سقوط کابینه مشیرالدوله در آبان 1302 مجبور شد رضاخان سردارسپه را که از سال 1300 وزیر جنگ بود، به رییس الوزرایی انتخاب کند و بار دیگر در آبان 1302 شمسی کشور را برای همیشه به مقصد فرانسه ترک کرد. این سفر در حقیقت آغازی بر تبعید احمدشاه از ایران بود.

ایران پرسمان


احمدشاه در فروردین 1303 رضاخان را از ریاست الوزرایی عزل کرد، اما مجلس شورای ملی دخالت شاه در عزل و نصب صدراعظم را نپذیرفت و مجبور شد بار دیگر رضاخان را رییس الوزرا کند. رضا خان در شهریور و مهر 1303 شمسی با حمله به خوزستان شورش خزعل را که به ادعای رضاخان، مورد حمایت احمد شاه بود سرکوب کرد.
سرانجام احمدشاه در 9 آبان 1304 شمسی با رأی مجلس شورای ملی از سلطنت خلع و سلسله قاجاریه منقرض اعلام شد.
ماده واحده خلع قاجاریه به این شرح بود: مجلس شورای ملی به نام سعادت ملت، انقراض سلطنت قاجاریه را اعلام نموده و حکومت موقتی را در حدود قانون اساسی و قوانین موضوعه مملکتی به شخص آقای رضاخان پهلوی واگذار می‌کند. تعیین تکلیف قطعی حکومت موکول به نظر مجلس مؤسسان است که برای تغییر مواد 36 تا 40 قانون اساسی مشروطه تشکیل می‌شود.
مجلس موسسان که متعاقباً گشایش یافت، رضاخان را با نام رضا شاه پهلوی پادشاه ایران اعلام کرد. احمدشاه این اقدام مجلس را مغایر قانون اساسی و غیرمشروع دانست، اما در عمل نتوانست اقدامی برای مقابله با خلع خود انجام دهد.

ایران پرسمان


سرنوشت آخرین شاه سلسله قاجار احمد شاه در اسفند سال 1308 شمسی در فرانسه رقم خورد. او بر اثر ورم کلیه در «نویی سورسن» در حومه شهر پاریس در 33 سالگی درگذشت و جسدش طبق وصیتش به عتبات عالیات حمل شد و در کنار آرامگاه پدرش محمدعلی شاه که او هم در جوانی مرده بود در کربلا دفن شد.
احمدشاه ثروت قابل توجهی برای فرزندانش به ارث گذاشت که روزنامه‌های وقت فرانسوی آن را 75 میلیون فرانک تخمین زدند.
حوادث تاریخی
در سال‌های پادشاهی احمد شاه ایران شاهد حوادث متعددی بود. اعدام شیخ فضل‌الله نوری در مرداد 1288، فرار محمدعلی شاه از ایران در شهریور 1288، اولتیماتوم روسیه به ایران در اردیبهشت 1290، به توپ بستن بارگاه امام رضا (ع) توسط نظامیان روسیه در فروردین 1291، قیام مردم بوشهر علیه نظامیان انگلیس در مرداد 1294، قیام شیخ محمد خیابانی در فروردین 1299، قیام میرزا کوچک‌خان جنگلی در خرداد 1299 و کودتای رضاخان پهلوی در اسفند 1299 مهمترین رویداد‌ها و حوادث دوران 17 ساله پادشاهی احمد شاه قاجار بود.
در صحنه بین‌المللی نیز وقوع جنگ اول جهانی در تیر 1293 و انقلاب بلشویکی در روسیه در آبان 1296 و تاسیس جامعه ملل در تیر 1297 مهمترین رخداد‌های خارجی دوران حکومت وی بود.

لینک کوتاه:
https://www.porsemannews.ir/Fa/News/308580/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

بلایی که نوشابه بر سر کبد گاو می‌آورد

انتقام جویی داماد با شلیک گلوله به دوستش

حقایقی جالب درباره مردم ژاپن که نمی‌دانستید

روش ساخت مدال‌های المپیک از مواد بازیافتی گوشی‌های هوشمند

خونتون رو سر چهارراه نسازید!

ماجرای جالب تمساح مرموزی که قتل عام می‌کند

لحظات تماشایی از تخریب دقیق چهار برج خنک کننده

ورود مهمان خطرناک به داخل خانه، صاحبخانه را شوکه کرد!

دستشویی عمومی با دیوارهای شیشه‌‌ای!

رکوردشکنی زن آفریقایی با به دنیا آوردن 9 قلو

علاقه اورانگوتان به عینک آفتابی!

باغ وحشی که در آن انسان‌ها در قفس هستند

نوجوانی با یک بیماری نادر که گوشت بدنش را می‌خورد

قوانینی که کودکان خاندان های سلطنتی دنیا باید رعایت کنند

حکمت/ رباخواری که نام ربا را عوض می کند

داستانک/ بهترین و بدترین

تیر سبز برساوشی و کمان کهکشان

کمک به درمان سرطان پروستات با هدف قرار دادن یک پروتئین

کرونا موجب زایمان زودهنگام و مرده‌زایی نمی‌شود

ورود جهاد دانشگاهی به حوزه استراتژیک تولید بذرهای هیبرید

روش "اراتوستن" برای اثبات کروی بودن زمین

سقوط به درون لایه های زحل

واکسن‌ها کار می‌کنند حتی اگر افرادی بعد از واکسینه شدن باز هم مبتلا شوند

تجربه سالمندان از احساس ناهنجار "طردشدگی"

ما انسان‏‌ها جانورانی ناکاملیم که خود را با فرهنگ تکمیل می‌‏کنیم

بخشی از کتاب/ جز مرگ چیز دیگری از زندگی نمیشناسم

شعر خوانی زیبای هوشنگ چالنگی/ ریزش باران تنهایی را می خواند

درباره ابوالفضل بلعمی

الیف شافاک: همواره به موروثی بودن درد باور داشته‌ام

کتاب‌خوان‌ترین کشورها کدومان؟

اسم من دیوار است در خیابانی عمومی قرار دارم

معرفی "وودی آلن" به بهانه‌ی انتشار چاپ نوزدهم کتاب "مرگ در می‌زند"

مسکو: اطلاعات درباره حمله به کشتی «مرسر استریت» متناقض و برپایه حدس و گمان است

شاکری: فسادستیزی و شفافیت از ویژگی‌های زاکانی است

رییس جمهور عراق راهی ایران شد

رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس روحانی را مقصر ناکامی برجام دانست

نخست وزیر ارمنستان وارد تهران شد

شیخ «نعیم قاسم» وارد تهران شد

آغاز مراسم تحلیف منتخبان ششمین دوره شورای شهر تهران

اولیانوف: ایران بعد از لغو تحریم‌ها می‌تواند در تثبیت بازار نفت سهم داشته باشد

ورود نخست وزیر الجزایر به تهران

نشریه هیل: زیرساخت‌های هسته‌ای ایران را قطعه قطعه کنید!

رئیس پارلمان اقلیم کردستان وارد تهران شد

اشرف غنی وارد تهران شد

مطالبه‌گری جدی مجلس از دستگاه‌های رسانه‌ای و تبلیغاتی کشور

رئیس مجلس دومای روسیه وارد تهران شد

اشاره تلویحی چمران به انتخاب زاکانی برای شهرداری تهران

آرزوی موفقیت رئیس جمهور ایتالیا برای رئیسی

مقام وزارت امور خارجه: آمریکای واقعی دست تیم بایدن نیست و نخواهد بود

چالش های داخلی و خارجی رئیسی؛ همه چیز به رفع تحریم ها وابسته است؟