ایران پرسمان - ایسنا /دبیر انجمن غلات ایران با تشریح روند تعیین نرخهای جدید نهادههای دامی پس از حذف ارز ترجیحی اعلام کرد: این نرخها بر اساس هزینه واقعی تامین ارز، ترخیص، انبارداری و سایر مخارج واردات و در چارچوب بند ۳ ماده ۴۸ برنامه هفتم بهصورت ارشادی تعیین شده تا از بروز نوسان و آشفتگی در بازار جلوگیری شود. در وهله اول نرخ ارز مبنا ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان بود، اما در حال حاضر به حدود ۱۳۵ هزار تومان رسیده است.
حذف ارز ترجیحی نهادههای دامی، یکی از مهمترین تغییرات سیاستی دولت در حوزه تامین کالاهای اساسی طی سالهای اخیر به شمار میرود؛ تصمیمی که با هدف کاهش رانت، شفافسازی جریان ارزی و نزدیککردن نرخها به واقعیت بازار اتخاذ شد، اما در عمل، بازار نهادهها را وارد مرحلهای تازه و پرچالش کرد.
در شرایطی که نرخ ارز مبنا طی مدت کوتاهی دستخوش تغییر شد و تخصیص ارز به واردکنندگان با تاخیر همراه بود، پرسش اصلی فعالان این بخش به نحوه قیمتگذاری نهادهها بازمیگشت؛ بازاری که دیگر مشمول قیمتگذاری دولتی نیست و ناچار است با سازوکارهای جدید خود را تنظیم کند. در همین فضا، تشکلهای تخصصی با استناد به قوانین بالادستی، به سمت تعیین «نرخ ارشادی» حرکت کردند؛ نرخی که قرار است ضمن جلوگیری از آشفتگی بازار، امکان تداوم تامین نهادهها و حفظ زنجیره تولید را فراهم کند.
بازار ![]()
در همین ارتباط، محمد جعفری - دبیر انجمن غلات ایران - در گفتوگو با ایسنا، جزئیات مبانی این نرخگذاری، آثار آن بر تولیدکنندگان و چشمانداز تامین نهادههای دامی در ماههای آینده را تشریح کرده است.
محمد جعفری در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی اظهار کرد: این تصمیم، تصمیمی بزرگ و جسورانه از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران بود و همه فعالان مرتبط با این حوزه باید از آن حمایت کنند تا به نتیجه برسد. با این حال، اجرای این سیاست نیازمند یکسری الزامات است که لازم است از سوی دولت تسهیل شود؛ موضوعاتی که در روزهای اخیر نیز از طریق رسانهها مطرح شده است.
مبنای تعیین نرخ ارشادی نهادهها چیست؟
وی با تشریح روند آزادسازی ارز افزود: در زمان آغاز این طرح، نرخ ارز مبنای محاسبه حدود ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شد، اما در حال حاضر نرخ ارز به حدود ۱۳۴ تا ۱۳۵ هزار تومان رسیده است. با حذف نرخ مصوب، ناچار بودیم یک نرخ ارشادی برای فروش نهادهها تعیین کنیم.
جعفری ادامه داد: در ابتدای کار، بر اساس ارز ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومانی، نرخهایی مانند ۴۳ هزار تومان برای ذرت و جو و حدود ۶ هزار تومان برای کنجاله سویا اعلام شد، اما بهمرور و با تغییر شرایط، مشخص شد که تا زمانی که ارز به واردکننده تخصیص پیدا نکند، نرخ واقعی قابل تعیین نیست و واردکننده عملاً نمیتواند کالای خود را بفروشد.
نرخهای جدید بر اساس ارز ۱۳۱ هزار تومانی
دبیر انجمن غلات ایران گفت: با توجه به ضرورت اصلاح نرخها در سامانه بازارگاه، انجمن غلات و اتحادیه واردکنندگان بهصورت مشترک و بر اساس گزارشهای میدانی از هزینه خرید ارز، ترخیص، انبارداری و سایر هزینهها، به نرخ ارشادی جدیدی رسیدند که مبنای آن ارز ۱۳۱ هزار تومانی بود.
وی افزود: حتی در همان زمان نیز نرخهای اعلامی اندکی پایینتر از نرخ واقعی بازار تعیین شد، چراکه برخی کالاها مانند ذرت در شرایط وفور قرار دارند و رقابت به سمت ارزانفروشی رفته است، اما در کالاهایی مانند جو و کنجاله سویا که عرضه محدودتر است، نرخها بالاتر معامله میشوند.
تشکلها مجاز به نرخگذاری ارشادی هستند
جعفری با اشاره به مبنای قانونی این اقدام تصریح کرد: بر اساس بند ۳ ماده ۴۸ برنامه هفتم پیشرفت، کالاهایی که یارانه ارزی یا ریالی دریافت نمیکنند، مشمول قیمتگذاری دولتی نیستند. در این شرایط، تشکلها برای هدایت بازار و جلوگیری از آشفتگی میتوانند نرخ ارشادی اعلام کنند که انجمن غلات نیز دقیقاً در همین چارچوب عمل کرده است.
افزایش هزینهها و فشار بر تولیدکنندگان
وی درباره تاثیر افزایش نرخ نهادهها بر تولیدکنندگان گفت: بدون تردید این افزایش قیمتها بر تولید اثرگذار است. برآورد ما نشان میدهد که سرمایه در گردش و نقدینگی مورد نیاز تولیدکنندگان حدود ۴۵۰ درصد افزایش پیدا کرده است. این موضوع نیازمند طراحی راهکارهای حمایتی از سوی دستگاههای مسئول است.
جعفری افزود: بر اساس اطلاع ما، مجموعه وزارت جهاد کشاورزی در حال پیگیری راهکارهایی برای جبران بخشی از این افزایش هزینهها برای تولیدکنندگان است، اما جزئیات آن باید از سوی مسئولان ذیربط اعلام شود.
چشمانداز تأمین ذرت، سویا و جو در ماههای آینده
دبیر انجمن غلات ایران با اشاره به وضعیت تامین نهادهها گفت: بهدلیل برداشت مناسب ذرت، این نهاده بهوفور وارد کشور شده و اگر بانک مرکزی در تخصیص ارز تسریع کند، ذخایر بهموقع در اختیار تولیدکنندگان قرار خواهد گرفت.
وی ادامه داد: با آغاز فصل برداشت کنجاله سویا در آمریکای جنوبی، پیشبینی میشود طی یکی دو ماه آینده وضعیت این نهاده نیز بهبود یابد. همچنین از نیمه اسفند تا نیمه فروردین، تولید داخلی جو آغاز میشود و از ۱۵ فروردین به بعد، نباید مشکلی در تامین جو کشور وجود داشته باشد.
جعفری در پایان تاکید کرد: تجار و تشکلها در کنار دولت هستند تا این طرح به بهترین شکل اجرا شود و نوسانات شدید در بازار رخ ندهد. انتظار اصلی فعالان این حوزه، تسریع بانک مرکزی در پرداخت مطالبات معوق واردکنندگان و تخصیصهای جدید پس از آزادسازی ارز است تا تامین نهادهها بهموقع و با ترکیب مناسب انجام شود.