ایران پرسمان - فارس /ژاپن برای نخستین بار از پایان جنگ جهانی دوم، با کمک متحدان غربی در حال ایجاد یک سازمان اطلاعاتی متمرکز است؛ نهادی که گفته میشود با هدف مقابله با تهدیدهای فزاینده بویژه از سوی چین و روسیه تأسیس میشود.
ژاپن در حال اجرای طرحی بلندپروازانه برای تأسیس یک سازمان اطلاعاتی متمرکز است؛ اقدامی که برای نخستین بار از پایان جنگ جهانی دوم انجام میشود و توکیو برای تحقق آن از شرکای غربی خود کمک خواسته است.
به گزارش نیویورک تایمز به نقل از مقامهای ژاپنی و مقامهای دیگر کشورها، سران ژاپن طی ماههای اخیر بهصورت خصوصی با شرکایی از جمله ایالات متحده، استرالیا و آلمان درباره فناوری، جذب و سازماندهی نیروی انسانی و اولویتهای نهاد اطلاعاتی جدید رایزنی کردهاند.
به ادعای نیویورک تایمز، دهها جاسوس روس در سالهای اخیر به ژاپن رفتهاند؛ همزمان با این تحول که این کشور به یکی از کانونهای اصلی تلاشهای کرملین برای خرید قطعات تسلیحاتی، انتقال آنها به روسیه و دور زدن تحریمها تبدیل شده است.
به گفته این روزنامه، مقامهای خارجی بارها درباره این فعالیتها به ژاپن هشدار دادهاند، اما توکیو در واکنش به آنها کند عمل کرده است.
به گفته کارشناسان، ساختار اطلاعاتی ژاپن سالهاست پراکنده و چندپاره بوده؛ بهگونهای که مقامهای دفاعی، دیپلماتها، پلیس و سایر نهادها هر یک بهطور جداگانه اطلاعات را جمعآوری و تحلیل میکنند، بیآنکه اطلاعات بین دستگاههای مختلف به شکلی مؤثر به اشتراک گذاشته شود.
کارشناسان معتقدند این وضعیت، ژاپن را بهویژه در برابر جاسوسی و مداخلات خارجی آسیبپذیر کرده است.
طبق گزارش روزنامه آمریکایی، نخستوزیر ژاپن سانائه تاکایچی، سیاستمداری با مواضع تند که پیشتر ممنوعیت صادرات تسلیحات را لغو کرده و بزرگترین برنامه تقویت توان دفاعی ژاپن از زمان پایان جنگ جهانی دوم را به پیش برده، حالا خواستار آن است که این کشور برای حفاظت از اسرار دولتی و فناوریهای حیاتی و مقابله با عملیات نفوذ خارجی بهویژه از سوی چین، اقدامات بیشتری انجام دهد.
با این حال، در ژاپن، برخی قانونگذاران و فعالان منتقد چنین نهادی هستند و معتقدند این سازمان از نظارت کافی برخوردار نیست و با آرمانهای صلحطلبانه این کشور در تضاد است.
به اعتقاد آنها، خاطرات دوران امپراتوری ژاپن همچنان در اذهان باقی مانده؛ از جمله سلطه پلیس و سازمان اطلاعاتی موسوم به توکو (Tokko) که در آستانه جنگ جهانی دوم منتقدان حکومت را هدف قرار میداد.
در مقابل، تاکایچی و متحدانش از این آژانس که بخشی از تغییرات پیشنهادی در سیستم امنیتی ژاپن است، دفاع کردهاند. تاکایچی خواستار تقویت قوانین ضدجاسوسی ژاپن است و همچنین از ایجاد یک سازمان اطلاعات خارجی مستقل، مشابه سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، حمایت کرده است.
به نوشته نیویورک تایمز، ژاپن از معدود قدرتهای بزرگ جهان است که هنوز چنین نهادی در اختیار ندارد. طبق این گزارش، سازمان جدید با بودجه حدود ۴۰۷ میلیون دلاری قرار است تا ماه دسامبر فعالیت خود را آغاز کند و در مرحله نخست، صدها نفر از جمله مهندسان نرمافزار، تحلیلگران امنیت سایبری و مسئولان ارتباط با نهادهای خارجی را به کار گیرد.
این نهاد بهعنوان هسته مرکزی جمعآوری و تحلیل اطلاعات در ژاپن، وظیفه هماهنگی فعالیت حدود ۳۳ هزار نفر از نیروهای فعال در حوزه اطلاعات در دولت ژاپن را برعهده خواهد داشت؛ افرادی که در نهادهایی از جمله پلیس، وزارت دفاع و وزارت امور خارجه مشغول فعالیت هستند.
در چارچوب تغییرات پیشنهادی تاکایچی، ژاپن همچنین شورای اطلاعاتی مستقلی تأسیس خواهد کرد که بهعنوان مرکز فرماندهی مرکزی عمل میکند و ریاست آن را خودش برعهده خواهد داشت.
به تحلیل نیویرک تایمز، مشکلات نظام اطلاعاتی ژاپن به دوران پس از جنگ جهانی دوم بازمیگردد؛ زمانی که ساختار امنیتی این کشور پس از اشغال ژاپن به رهبری آمریکا برچیده شد و توکیو برای اطلاعات خارجی به واشنگتن وابسته شد. در دهههای بعد هم ژاپن به «بهشت جاسوسان» شهرت یافت؛ جایی که مأموران اطلاعاتی خارجی میتوانستند با مصونیت نسبی فعالیت کنند.
به گفته تحلیلگران، موفقیت تاکایچی به این بستگی دارد که آیا خواهد توانست موانع موجود در بوروکراسی ژاپن را از میان بردارد و از هوش مصنوعی و دیگر فناوریها در جمعآوری و تحلیل اطلاعات بهره بگیرد.