ایران پرسمان - حضور برگزیدگان دهمین جایزه فیروزه از ۱۷ استان، نشاندهنده گستردگی ظرفیت صنایع فرهنگی و خلاقیت در سراسر کشور است.
یادداشت مهمان، یاسر ساجدی، معاون اداره کل مجامع و فعالیتهای فرهنگی: یکی از مهمترین شاخصهایی که میتواند میزان اثرگذاری یک رویداد ملی را نشان دهد، گستره جغرافیایی مخاطبان و برگزیدگان آن است. دهمین دوره جایزه فیروزه از این منظر، تصویری امیدوارکننده از ظرفیت صنایع فرهنگی در سراسر ایران پیش روی ما قرار داده است.
در این دوره، جوایز و عناوین برگزیده تنها در تهران یا چند مرکز برخوردار کشور متمرکز نشده و برگزیدگان از ۱۷ استان کشور انتخاب شدهاند؛ پراکندگیای که نشان میدهد جایزه فیروزه توانسته است از مرکز فاصله بگیرد و به ظرفیتهای فرهنگی مناطق مختلف کشور دسترسی پیدا کند.
استانهای آذربایجان شرقی، اصفهان، البرز، بوشهر، تهران، چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خوزستان، سمنان، سیستان و بلوچستان، قزوین، قم، کرمان، گلستان، هرمزگان و یزد در میان برگزیدگان این دوره حضور دارند.
اما اهمیت این آمار صرفاً در عدد «۱۷ استان» خلاصه نمیشود. وقتی به محل زندگی و فعالیت برگزیدگان نگاه میکنیم، با جغرافیایی بسیار متنوع مواجه میشویم؛ از سراوان و ایرانشهر در سیستان و بلوچستان تا پارسیان در هرمزگان، از سربیشه در خراسان جنوبی تا هندیجان در خوزستان، از بندر گناوه در بوشهر تا بلداجی در چهارمحال و بختیاری و از علیآباد کتول در گلستان تا شهرهایی مانند تاکستان، نظرآباد، نجفآباد و شاهرود.
این پراکندگی برای ما معنای مهمی دارد: خلاقیت فرهنگی منحصر به پایتخت و کلانشهرها نیست.
بخش قابل توجهی از ظرفیت واقعی صنایع فرهنگی ایران در شهرهای کوچک، مناطق مرزی، روستاها و نقاطی شکل گرفته است که شاید تولیدکنندگان آنها در شرایط معمول، فرصت چندانی برای معرفی محصول خود در سطح ملی نداشته باشند. جایزه فیروزه تلاش کرده است این فاصله را کاهش دهد و امکان دیدهشدن را برای استعدادهایی فراهم کند که بعضاً صدها کیلومتر از تهران فاصله دارند.
در میان آثار برگزیده، این تنوع جغرافیایی را بهخوبی میتوان مشاهده کرد. عروسکهای بومی و محلی، محصولات مبتنی بر میراث فرهنگی، صنایعدستی خلاق، اسباببازیها، هدایای فرهنگی، نوشتافزار ایرانی و طراحی شخصیتهای فرهنگی، هرکدام بخشی از هویت و ظرفیت یک منطقه از کشور را نمایندگی میکنند.
بهویژه حضور شهرهای مناطق مرزی و کمتر برخوردار در میان برگزیدگان برای ما اهمیت مضاعفی دارد. وقتی اثری از سراوان، ایرانشهر، سربیشه، هندیجان، پارسیان، گناوه یا بلداجی در کنار آثار تولیدشده در تهران، اصفهان، مشهد، تبریز و قم قرار میگیرد و بر مبنای شاخصهای تخصصی داوری میشود، مفهوم عدالت فرهنگی از یک شعار به یک اتفاق قابل مشاهده تبدیل میشود.
در واقع، یکی از دستاوردهای دهمین دوره جایزه فیروزه، کمک به کشف ظرفیتهای پنهان صنایع فرهنگی ایران است. ممکن است یک هنرمند یا تولیدکننده در یک شهرستان دور از مرکز، دسترسی محدودی به نمایشگاههای بزرگ، شبکههای توزیع، بازار حرفهای و رسانه داشته باشد، اما محصول او از نظر خلاقیت، هویت فرهنگی و کیفیت، ظرفیت حضور در بازار ملی و حتی بینالمللی را داشته باشد.
وظیفه ما این است که این استعداد را پیدا کنیم و مسیر رشد آن را هموار سازیم.
به همین دلیل، نگاه ما به جایزه فیروزه صرفاً برگزاری یک جشنواره و اهدای چند جایزه نیست. جایزه باید نقطه آغاز یک مسیر باشد؛ مسیری که از کشف ایده و شناسایی تولیدکننده آغاز شود و با آموزش، ارتقای محصول، حمایت، معرفی، برندسازی، بازارسازی و فروش ادامه پیدا کند.
در این چارچوب، برنامهریزی برای حمایت از جامعه هدف، استفاده از ظرفیتهای حمایتی از جمله بیمه واجدان شرایط، معرفی تولیدکنندگان منتخب، ایجاد فرصت حضور در رویدادها و نمایشگاهها و فراهمکردن زمینه عرضه محصولات، بخش دیگری از مأموریت جایزه فیروزه است.
راهاندازی نمایشگاه دائمی آثار منتخب جایزه فیروزه در برج آزادی نیز دقیقاً با همین نگاه دنبال میشود. ما نمیخواهیم محصول برگزیده پس از اختتامیه دوباره به کارگاه تولیدکننده بازگردد و ارتباط او با جایزه پایان یابد. نمایشگاه دائمی میتواند ویترینی برای معرفی مستمر محصولات منتخب از سراسر کشور و حلقهای برای اتصال تولیدکننده به مخاطب و بازار باشد.
همچنین تعامل با مجموعههای مرتبط با تجارت و بازار با این هدف دنبال میشود که محصولات فرهنگی دارای ظرفیت، علاوه بر بازار داخلی، امکان معرفی در بازارهای خارجی را نیز پیدا کنند. محصولی که ریشه در فرهنگ بومی یک منطقه ایران دارد، در صورت طراحی، بستهبندی، برندسازی و عرضه مناسب، میتواند به یک کالای فرهنگی قابل عرضه در سطح بینالمللی تبدیل شود.
بنابراین پراکندگی برگزیدگان در ۱۷ استان را نباید فقط یک آمار اجرایی تلقی کرد. این عدد نشانهای از یک ظرفیت بزرگتر است: ایران، شبکهای گسترده از هنرمندان، طراحان و تولیدکنندگان خلاق دارد که باید دیده شوند.
اگر بتوانیم این شبکه را شناسایی و حمایت کنیم و میان تولیدکننده محلی و بازار ملی و بینالمللی ارتباط برقرار کنیم، جایزه فیروزه میتواند بهتدریج از یک رویداد رقابتی به سکوی توسعه صنایع فرهنگی ایران تبدیل شود.
برای ما ارزشمند است که امروز در فهرست برگزیدگان جایزه فیروزه، نام یک تولیدکننده از تهران در کنار هنرمندی از سراوان، سربیشه، بلداجی، هندیجان، پارسیان، گناوه یا علیآباد کتول قرار میگیرد. این همان تصویری است که از یک رویداد ملی انتظار داریم؛ رویدادی که استعداد را نه بر اساس جغرافیا، بلکه بر اساس خلاقیت، کیفیت و ظرفیت فرهنگی اثر شناسایی کند.