ایران پرسمان - مدل‌های سنتی با نادیده گرفتن جهش‌های ناگهانی قیمت فلزات و نرخ ارز، تصویری خوش‌بینانه از سودآوری ارائه می‌دهند.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه تهران، دکتر بهنام امین رستم‌کلایی، عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، با اشاره به پژوهش اخیر خود درباره ارزش‌گذاری پروژه‌های معدنی، هشدار داد که مدل‌های سنتی با نادیده گرفتن جهش‌های ناگهانی قیمت فلزات و نرخ ارز، تصویری خوش‌بینانه از سودآوری ارائه می‌دهند و استفاده از مدل جهش‑انتشار (MJD) به جای مدل رایج حرکت براونی هندسی (GBM)، ارزش پروژه را به‌طور معناداری کاهش می‌دهد.
عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، با اعلام این مطلب به تشریح یافته‌های پژوهشی خود در زمینه ارزش‌گذاری پروژه‌های معدنی پرداخت.
وی گفت: در این پژوهش، یکی از نقاط کور ادبیات ارزش‌گذاری اختیارات واقعی (Real Options) در حوزه معدن را بررسی کرده‌ایم. رویکردهای متداول، رفتار قیمت مس و نرخ ارز را با استفاده از مدل حرکت براونی هندسی (GBM) شبیه‌سازی می‌کنند، در حالی که این روش، شوک‌های ناگهانی و جهش‌های گسسته بازار را که در اقتصادهای درحال‌توسعه و وابسته به کالاهای اساسی رایج است، نادیده می‌گیرد.
وی با اشاره به اینکه این تحقیق روی پروژه معدن مس سرچشمه انجام شده است، افزود: تحلیل آماری داده‌های قیمت مس و نرخ دلار در بازه ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۴، وجود جهش‌های معنادار در هر دو سری را تأیید کرد. به همین دلیل، از چارچوب جهش‑انتشار مرتون (MJD) برای مدل‌سازی همزمان نوسان‌های پیوسته و شوک‌های گسسته بهره گرفتیم و معادله ارزش‌گذاری پروژه را به‌صورت یک معادله مشتقات جزئی (PDE) دوعاملی با روش تفاضل محدود کرنک‑نیکلسون حل کردیم.
امین با اشاره به نتایج مقایسه مدل‌ها تاکید کرد: مقایسه نتایج ارزش‌گذاری با مدل GBM و روش قطعی خالص ارزش فعلی (NPV) نشان می‌دهد که لحاظ کردن ریسک جهش، به‌طور سیستماتیک ارزش پروژه را کمتر از برآورد مدل GBM محاسبه می‌کند. بررسی حساسیت نسبت به شدت، بزرگی و نوسان جهش‌ها نیز حاکی از تأثیر اقتصادی چشمگیر این شوک‌هاست. به‌عبارت دیگر، چشم‌پوشی از ریسک جهش، می‌تواند به بیش‌ارزش‌نمایی پروژه‌های معدنی بینجامد.
عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد در ادامه، به تمایز روش‌شناختی پژوهش خود با سایر مطالعات اشاره کرد و گفت: برخلاف بسیاری از پژوهش‌های پیشین که تصمیمات عملیاتی همچون ادامه فعالیت یا توقف استخراج را به‌صورت متغیرهای کنترلی درون‌زا مدل‌سازی می‌کنند، ما این تصمیمات را به‌صورت برون‌زا و با استفاده از سطح ارزش محاسبه‌شده تفسیر کردیم. همچنین، شبیه‌سازی مونت‌کارلو برای تعیین بازه حالت‌های ممکن به‌کار رفت و حل معادله PDE سطح کامل ارزش پروژه را برای تحلیل تصمیمات فراهم آورد.