ایران پرسمان

آخرين مطالب

چند جانبه‌گرایی و سیاست امریکا در خاورمیانه خبر خوب

چند جانبه‌گرایی و سیاست امریکا در خاورمیانه
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - ایران / متن پیش رو در ایران منتشر شده و انتشار آن در اخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست
دانیل سی. کورتزر، آرون دیوید میلر/ «جو بایدن» یک ماه دیگر در حالی وارد کاخ سفید می‌شود که در بحث سیاست خارجی خود با خاورمیانه‌ای سرشار از چالش و خالی از فرصت روبه رو است. اکنون سؤال این است با وجود همه اینها، خاورمیانه هنوز هم در دایره منافع امریکا جای دارد. اما در منطقه‌ای که در دو دهه گذشته هیچ چیز جز ناکامی را برای امریکا در بر نداشته است، راهکار «بایدن» برای حفظ این منافع چه خواهد بود؟
دو راهکار پیش روی رئیس جمهوری منتخب امریکا دیده می‌شود. او هم می‌تواند مانند «دونالد ترامپ» به یکجانبه‌گرایی ادامه دهد و هم می‌تواند رو به سیاست‌های چند جانبه‌گرایی آورد. شاید یکجانبه‌گرایی جذابیت‌هایی داشته باشد و چند جانبه‌گرایی هژمونی امریکا را به خطر اندازد. اما مخلوطی از این دو انتخابی شایسته‌تر برای دیپلماسی امریکا در هر نقطه‌ای و بویژه در مناطق پر درگیری است. خاورمیانه هم با درگیری‌های فراوانی که در سوریه، یمن و لیبی دارد، از این امر مستثنی نیست.
تجربه امریکا در مواردی که رو به چند جانبه‌گرایی آورده است، مفید بودن این رویکرد را نشان می‌دهد. پس از کنفرانس صلح مادرید در سال 1991 کشورهایی که حامی مالی این پروژه بودند، شامل روسیه و امریکا فرآیندی چند جانبه را برای حل بحران خاورمیانه آغاز کردند. در همین ارتباط ما (نویسندگان مقاله) به یک تیم امریکایی که جیمز بیکر، وزیر خارجه وقت امریکا را در سفر به مسکو همراهی می‌کرد، پیوستیم تا کارگروه‌هایی درمورد وضعیت پناهندگان و توسعه اقتصادی و... تشکیل شود. این کارگروه‌ها به موفقیت‌های قابل توجهی دست یافتند، زیرا در تشکیل همه آنها کشورهای زیادی از خاورمیانه مشارکت داشتند و جزئیات آنها را بررسی می‌کردند.
چند سال بعد از آن امریکا دست به تجربه‌ای دیگر زد و چهارکنفرانس در امان، قاهره، کازابلانکا و دوحه برگزار کرد. جایی که مقامات اسرائیلی، عربی، امریکایی و بین‌المللی گرد هم آمدند تا در مورد چالش‌های سرمایه‌گذاری و اقتصادی با یکدیگر مذاکره کنند.
در هر دو این تلاش‌ها که با تکیه بر سیاست چندجانبه‌گرایی انجام شد، نتایج به دست آمده شاید در حد عالی نبود اما مبتنی بر واقعیت‌ها و تأثیرگذار بود. این روش باعث شد، امریکا به دستاوردهایی برسد که به تنهایی قادر نبود به آنها دست یابد. یکی از آنها این بود که اسرائیل به‌عنوان متحد امریکا توانست ولو به طور غیرمستقیم وارد مذاکره با اعراب شود و زمینه آنچه که امروز در عادی‌سازی روابط تل آویو با اعراب شاهد هستیم و در راستای منافع و اهداف امریکا است، فراهم شود. در آن زمان ما از نزدیک شاهد بودیم که چگونه در یک جلسه کمیته راهبری در کانادا نمایندگان هیأت عربی و اسرائیلی در ساعت‌های غیر کاری با هم تعامل داشتند و گاه درباره برخی مسائل فیمابین مثل مسأله پناهندگان و ماهیگیری صحبت می‌کردند. در مجموع هرگز نمی‌توان از فواید چندجانبه‌گرایی چه اکنون و چه در آینده چشم پوشی کرد.
اگر نگاهی رو به جلو داشته باشیم، با چندجانبه‌گرایی می‌توانیم تعداد بیشتری از این همکاری‌ها و ائتلاف‌ها را تشکیل دهیم و به دستاوردهایی در موضوعاتی که برای امریکا مهم هستند اما حیاتی نیستند، برسیم که با اقدامات یکجانبه امریکا هرگز به دست نمی‌آمدند. اما مسأله این است که مدیریت چنین تلاش‌هایی به زمان و صبر زیادی نیاز دارد.
مدل جدید چندجانبه‌گرایی چگونه باید باشد
در حال حاضر فرآیند چندجانبه‌گرایی در چند منطقه درگیری در جهان دنبال می‌شود و امریکا نیز می‌تواند به آنها بپیوندد. از جمله امریکا باید به فرآیند چند جانبه‌گرایی در سوریه، یمن و لیبی بپیوندد. دستور کار چندجانبه‌گرایی در هر کدام از اینها شاید متفاوت باشد اما وجوه مشترک زیادی هم دارند. برای چندجانبه‌گرایی می‌توان مدل‌های مختلفی را در نظر گرفت. بلند پروازانه‌ترین این مدل‌ها می‌تواند مدلی خاورمیانه‌ای از کنفرانس امنیت و همکاری در اروپا باشد که در طول جنگ سرد شکل گرفت و به مدیریت روابط شرق و غرب در این دوره کمک کرد. چنین گردهمایی‌هایی در خاورمیانه می‌توانند مسائل مختلف را در دسته‌بندی‌های مختلف قرار دهند. برای مثال می‌توان گروه‌هایی مختلف را تشکیل داد تا به بررسی درگیری‌های منطقه‌ای، پتانسیل همکاری‌ها در علم و فناوری و پیشرفت‌های احتمالی در امور بشر دوستانه و حقوق بشر پرداخت. در رویکردی آرام‌تر نیز می‌توان گردهمایی‌هایی را درباره مسائل مورد مناقشه و بحران‌ها برگزار کرد. همانند آنچه که در نشست‌های ژنو برای حل بحران سوریه شاهد بودیم.
حرکت بر مبنای طرح‌های موجود
برنامه توسعه سازمان ملل که از توسعه انسانی اعراب حمایت می‌کند، برنامه‌ای جدی را در این خصوص تدوین کرده اما در آن به نتایج ملموسی دست نیافته است. اکنون می‌توان با تکیه بر فروم‌های چندجانبه به اصلاحات آموزشی و ارتقای توانمندی‌های زنان برای ورود آنها به فعالیت‌های اجتماعی پرداخت. در حال حاضر نیز زمان و نیروی زیادی صرف این کار شده است. اما با تلاش‌های چند جانبه و مشارکت شمار بیشتری از دولت‌ها، سازمان‌های غیردولتی و آژانس‌های مختلف سازمان ملل، می‌توان بهره بیشتری از این سرمایه‌گذاری انسانی و زمانی برد.
در این راستا همکاری‌های مختلفی می‌تواند شکل بگیرد. همکاری‌های امنیتی منطقه‌ای در خلیج فارس و مدیترانه شرقی که از سال‌ها قبل دست نیافتنی به نظر می‌رسیدند، می‌توانند یکی از اهداف مورد نظر برای آغاز همکاری‌های چند جانبه باشند. در حال حاضر سه طرح همکاری در حوزه خلیج فارس با مشارکت ایران، روسیه و امریکا روی میز است. اما اگر این سه همکاری در کنار یکدیگر قرار گیرد، می‌توان به اجماع بهتری رسید و بهترین ایده‌ها را از دل آن بیرون کشید. سایر همکاری‌های منطقه‌ای در زمینه بهداشت عمومی، دسترسی به آب، تغییرات جوی و محیط زیست نیز می‌تواند نتیجه‌ای مشابه داشته باشد. ضمن آنکه اهمیت همکاری‌های چند جانبه روی مسائل انسانی، کمتر از اهمیت چنین همکاری‌هایی روی مسائل امنیتی و نظامی نیست.
هیچ توهمی در این خصوص نداریم که با یک اقدام مؤثر چند جانبه بتوان هزاران چالش سخت منطقه را برطرف کرد. اما این باور را داریم که با تعامل چندجانبه می‌توان به راهی برای پیشرفت منطقه در مقابله با مشکلات خود دست یافت.
ترجمه بنفشه غلامی

لینک کوتاه:
https://www.porsemannews.ir/Fa/News/233803/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

تولد بره ای نیم انسان نیم حیوان!

چطور نگرانی مالی کمتری داشته باشیم؟

داغ تو می ماند و می سوزاند...

«همه رفیقام رفتن، منم که جا موندم» با نوای حسین خلجی

معجزه زندگی دوباره پس از پیوند کبد

اقدام وحشیانه مادر عصبی حین شیردادن به فرزندش

مه غلیظ صبحگاهی و تصادفات ترسناک

طوفان شدید شن در سائوپائولو برزیل

چرا بعضی بوها خاطرات گذشته را برایمان زنده می کنند؟

فرار دیدنی دلفین ها از نهنگ های قاتل

ساکت‌ترین تاکسی پرنده برقی جهان ساخته شد

10 تکنولوژی ترسناک و باورنکردنی که جهان را تغییر خواهد داد

کدام خوشبخت‌ترمان می‌کند: کار یا فراغت؟

آثار عمیق فقدان بویایی بر زندگی افراد مبتلا به کرونا

کشف اسرار دایناسورها با بررسی غضروف‌های فسیل‌شده!

نتفلیکس تمام داستان‌های «دال» نویسنده معروف را خرید

افتتاح کتابخانه هاروکی موراکامی در توکیو

بلیط‌فروشی برای نسخه دیجیتال نمایشگاه کتاب فرانکفورت

کتاب‌ها از اربعین می‌گویند

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام هیچ حسابی در شبکه‌های اجتماعی ندارد

سردارعلایی: بعثی‌ها فکر نمی‌کردند ایران پس از کربلای 4 عملیات کند

امیرعبداللهیان درنیویورک به لودریان چه گفت؟

رئیسی در جستجوی دلارهای بلوکه

ادعاهای ضد ایرانی بنت در مجمع عمومی سازمان ملل

آسوشیتدپرس: ایران و عربستان دور جدیدی از مذاکرات را آغاز کرده‌اند

اولیانوف: ممانعت از دسترسی به تاسیسات کرج نقض توافق پادمانی نیست

گفت وگوی تلفنی وزیر کشور با همتای ترکیه ای

واکنش تروئیکای اروپایی به گزارش اخیر آژانس درباره ایران

روایت مشاور عالی فرماندهی کل قوا از درسی که ایران به صدام داد

افزایش درگیری‌ها در شمال سوریه

قدردانی مجدد حماس از مواضع عراق در مخالفت با سازش

هشدار چین به اقدام تحریک‌آمیز انگلیس

نخست‌وزیر هلند از بیم ربوده شدن، تحت حفاظت 24 ساعته قرار گرفت

دیدار خصوصی اردوغان با پوتین

جمعی از اعضای فرقه منحرف «مولویه» در کربلا و نجف بازداشت شدند

عزاداری پاکستانی‌ها در اربعین حسینی

نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در مجمع عمومی سازمان ملل: ما معجزه هستیم!

تظاهرات ضد صهیونیستی در کربلای معلی

برگزاری باشکوه اربعین حسینی در افغانستان

نشست گسترده وزرای سوریه با اردن برای تقویت همکاری و حل اختلافات

تشییع پیکر پنج شهید فلسطینی

رییس‌جمهور آذربایجان: مساله قره‌باغ برای همیشه حل شده است

تصاویری از پایگاه سابق آمریکا در جلال آباد

صدای زنان افغان هیچ وقت به گوش نرسید

حماس: نبرد آینده با اسرائیل در کرانه باختری خواهد بود

پایان دیپلماسی گروگانگیری

فیصل مقداد: اشغالگری ترکیه و آمریکا در سوریه، باید بدون قید و شرط پایان یابد

مراسم عزاداری اربعین در جمهوری آذربایجان

بازداشت جوان فلسطینی به سبب اقامه نماز در مسجد الاقصی

کره جنوبی ریاست شورای حکام آژانس اتمی را بر عهده گرفت