ایران پرسمان

آخرين مطالب

رونق اقتصاد سیاه پس از طالبان اقتصاد روز

رونق اقتصاد سیاه پس از طالبان
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - اعتماد /متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و بازنشر آن در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
بیش از یک ماه از تسلط طالبان بر همه مناطق افغانستان جز پنجشیر گذشته است. در این مدت تحلیل‌های مختلفی از میزان اثرگذاری تسلط این گروه بر افغانستان مطرح می‌شد که برخی کارشناسان بر این باور بودند که حضور این شبه‌نظامیان در کشور همسایه مشکلی برای ایران ایجاد نمی‌کند و جریان تجارت کالا و انرژی به روال سابق خواهد بود. البته که این پیش‌بینی با توجه به تغییر شرایط فعلی اقتصاد جهانی نسبت به زمانی که طالبان قدرت را در افغانستان در دست داشت، تغییر کرده و به نظر نمی‌رسد بتوان به پیش‌بینی‌هایی که شده، اکتفا کرد. بر اساس هفتمین گزارش «پایش تحولات تجارت جهانی» که توسط اتاق بازرگانی ایران منتشر شده، اگر منابع مالی افغانستان همچنان بلوکه‌شده بماند و امریکا اجازه کمک‌های بین‌المللی به این کشور را ندهد، این گروه برای حکومت‌داری مجبور است از روش‌هایی مانند قاچاق اسلحه و مواد مخدر استفاده کند که برای کشورهای همسایه به ‌شدت خطرناک و پر از آسیب است. با ادامه‌دار شدن این روند، می‌تواند منطقه را دچار تنش و بی‌ثباتی کند. به خصوص آنکه به نظر می‌رسد این‌بار طالبان برای امارت اسلامی خود برنامه‌ای بلندمدت‌تر دارد. گرچه هنوز برای پیچیدن نسخه نهایی در خصوص تاثیر طالبان بر کشورهای همسایه زود است و باید با احتیاط به رویدادهای آن نگریست، اما به باور اتاق بازرگانی ایران «روندها به سوی تنیدگی ژئواکونومی افغانستان در پاکستان خواهد بود و این بی‌شک علیه منافع اقتصادی دولت و بخش خصوصی ایران است.»
وابستگی به کالا و انرژی ایران
تحولات افغانستان هر روز ابعاد تاره‌ای به خود می‌گیرد به همین دلیل نمی‌توان آن‌گونه که باید پیش‌بینی از آینده این کشور در دستان طالبان ارایه کرد. آن چیزی که برای کشور اهمیت دارد، تاثیر حضور شبه‌نظامیان طالبان بر اقتصاد ایران و جریان تجارت کالاست، چراکه افغانستان مهم‌ترین مقصد کالاهای ایران از جمله محصولات کشاورزی، معدنی و ... است. تا اسفند سال گذشته و بر اساس آمارهای منتشره از تجارت خارجی ایران، افغانستان یکی از 5 بازار و مقصد کالاهای کشور در سال 99 بود و صادراتش حدود دو میلیارد و 200 میلیون دلار بود که البته به دلیل کرونا و بسته شدن مرزها از صادرات دو میلیارد و 500 میلیون دلاری سال 96 نیز کمتر بود. البته که سایت اتاق تجارت و صنایع افغانستان به نقل از مظفر علی‌خانی، دبیرکل اتاق مشترک ایران و افغانستان در اسفند سال گذشته نوشته بود که «ایران تا مرز چهار میلیارد دلار به افغانستان صادرات داشته در حالی که تنها بین 40 الی 50 میلیون دلار، افغانستان به کشور ایران صادرات داشته است.» با این حال مهدی میراشرفی، رییس کل گمرک در فروردین سال جاری کل صادرات کشور در سال 99 را 34 میلیارد و 256 میلیون دلار و صادرات به افغانستان را نیز دو میلیارد و 200 میلیون دلار عنوان کرد. بر اساس اعلام وزارت صنعت، تجارت و معدن این کشور عمده اقلام صادراتی ایران به این کشور میوه و تربار، مواد غذایی، کالاهای صنعتی و ساختمانی است، البته که در سال گذشته گوجه‌فرنگی در صدر کالاهای صادراتی به این کشور قرار داشت. احتمال ایجاد اختلال در جریان صادرات انرژی به افغانستان نیز از دیگر نگرانی‌هاست. این کشور برق و گاز خود را از ایران تامین می‌کند و بر اساس گزارش‌های رسمی « بیش از یک میلیون تن در سال معادل بیش از 20 هزار بشکه در روز سوخت از ایران به افغانستان می‌رود.» از سوی دیگر و بر اساس داده‌های اتاق‌های بخش خصوصی افغانستان «در فاصله مارس 2020 تا مارس 2021، ارزش واردات از ایران 367 میلیون دلار بوده که عمده آن سوخت بوده است.» با کنار هم قرار دادن اعداد و ارقام مربوط به صادرات به افغانستان و نیازمندی این کشور به ادامه‌دار بودن جریان تجارت کالایی و واردات انرژی، حضور طالبان قطعا بر مناسبات تجاری ایران تاثیرگذار خواهد بود. به خصوص آنکه اهرم اقتصادی به عنوان مهم‌ترین اهرم در اختیار سایر کشورها و به خصوص امریکا برای اثرگذاری بر این کشور است .
اهرم‌های فشار به افغانستان
در بخش‌هایی از هفتمین گزارش «پایش تحولات تجارت جهانی» به نقش امریکا در آینده امارت اسلامی اشاره شده است. گردآورندگان بر این باورند که با خروج نیروهای خارجی از این کشور، اهرم‌های فشار بر این کشور متمرکز شده و ابتکار عمل در دست کشورهای قدرتمند قرار خواهد گرفت. یکی از این ابزار، پول‌های بلوکه‌شده در امریکاست؛ از کل 9 میلیارد دلار دارایی خارجی این کشور 7 میلیارد دلار آن در بانک‌های امریکا، 1.3 میلیارد دلار در سایر حساب‌های بین‌المللی و 700 هزار دلار نیز در بانک تسویه حساب بین‌المللی قرار دارد. کمتر از یک ماه پیش نیز صندوق بین‌المللی پول دسترسی افغانستان به منابع مالی این صندوق را به دلیل مسائل سیاسی و نامشخص بودن اوضاع این کشور قطع و وزارت خزانه‌داری امریکا نیز حدود 440 میلیون دلار ذخیره ارزی جدید افغانستان را نیز بلوکه کرده بود و به نظر نمی‌رسد تصمیمی برای رفع مسدودی یا آزادسازی این اموال داشته باشد. در بخشی از این گزارش عنوان شده که «روسیه مخالف بلوکه کردن اموال خارجی این کشور است، چراکه در این صورت نظامیان برای گذران اقتصادی به سمت کارهایی مانند قاچاق اسلحه و مواد مخدر روی می‌آورند.» اهرم دیگری که امریکا از آن برای منزوی کردن و فشار به طالبان استفاده می‌کند، تجارت است. همان‌طور که گفته شد افغانستان روزانه 20 هزار بشکه سوخت از ایران دریافت می‌کند که اگر این میزان واردات سوخت را در کنار حجم ناچیز پالایشگاه‌های این کشور برای تولید سوخت کنار یکدیگر قرار دهیم، وابستگی شدید این کشور به سوخت‌رسانی از سایر کشورها را می‌توان درک کرد. اما نیاز به واردات نیز تنها به سوخت خلاصه نمی‌شود و در سال 2019 حدود 8.6 میلیارد دلار واردات کالایی داشته که عمده آنها نیز محصولات کشاورزی و گندم بوده است. هزینه سالانه 270 میلیون دلاری برای واردات برق نیز از جمله هزینه‌هایی است که دولت پیشین افغانستان برای تامین برق مورد نیاز کشورش پرداخت می‌کرد. اگر افغانستان نتواند از عهده پرداخت هزینه واردات کالا و انرژی برآید چه بسا به سمت اقداماتی که امنیت منطقه را به خطر می‌اندازد، برود. 
طرح توسعه بندر چابهار از اولویت خارج می‌شود؟
در بخش دیگری از گزارش اتاق بازرگانی ایران به نزدیکی میان افغانستان و پاکستان و چین نیز اشاره شده است؛ از آنجایی که طالبان بر همکاری با این دو کشور تاکید داشته و درصدد است خود را بخشی از کریدور اقتصادی چین -پاکستان بداند، نشان می‌دهد که در آینده و شروع مناسبات اقتصادی، سیاسی و... طالبان با سایر کشورها، مسیر همکاری سه‌جانبه ایران- افغانستان-هند در آینده اولویتی نخواهد داشت و حاکمان جدید افغانستان بیشتر بر همکاری به پاکستان و چین تاکید دارند. در بخشی از این گزارش نوشته که «رقابت قدیمی چابهار با گوادر و کراچی با سلطه طالبان بر افغانستان احتمالا به سود گوادر و کراچی حل‌وفصل خواهد شد.» اما این پایان ماجرا نخواهد بود و اگر چین بپذیرد که طالبان بخشی از کریدور چین- پاکستان باشد، موقعیت کشور در مناسبات ژئوپلیتیکی افغانستان که می‌تواند از تجارت کالایی تا مسیرهای ترانزیت کالا به آسیای مرکزی باشد را نیز تحت‌تاثیر قرار دهد.

لینک کوتاه:
https://www.porsemannews.ir/Fa/News/324700/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

تاج زیبا و دیدنی یک پرنده

عبور شیر از فاصله ای نزدیک با گردشگران

ارائه روشی هوشمند برای حل معضل اصلاح الگوی مصرف برق در کشور

او و فریدون مشیری هر دو کارمند وزارت پست و تلگراف بودند...

خاطره دیدار حبیب بقایی با رهبر انقلاب

عطش دکترا در مسئولان ایرانی

ایران خواستار موضع قاطع سازمان ملل علیه ترور دانشمندان هسته‌ای شد

جزئیات دیدار امیرعبداللهیان با وزیرخارجه آفریقای جنوبی

حزب‌الله لبنان: واردات گازوئیل از ایران باعث سردرگمی آمریکا شد

بولتون: آمریکا در معرض تهدیدی مشابه 11 سپتامبر است

جمعه سیاه برای حمل و نقل هوایی در ایتالیا

ویدئویی از آتش‌سوزی در مقر وزارت آموزش‌ و پرورش بغداد

وضع قانون برای واکسن نزده‌ها در آلمان

حمایت از اسرای فلسطینی با برپایی تظاهرات در آرژانتین

نخستین جمعه خدمت سازمان و تجلیل از ایثارگر دوران دفاع مقدس در کیش

موتورهایی با باطری های قابل شارژ

ورود وحشتناک راننده به ساختمان مرکز مخابرات شهر ریاض!

خانه‌ای متروکه که هیچ چیز در آن خراب نمی‌شود!

سگ فوتبالیستی که عاشق لایی زدن به فوتبالیست‌های حرفه‌ای است!

مصرف چربی لبنیات خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش نمی‌دهد

ساخت سریع ترین هواپیمای مافوق صوت جهان برای نیروی هوایی ایالات متحده

«کشکِ چه و پشمِ چه؟!»

توافق ایران و اقلیم کردستان درباره گروه‌های ضدانقلاب

علّت برکناری دکتر محمود نیلی از ریاست دانشگاه تهران از نظر زیبا کلام

تحلیل مشاور نظامی فرمانده‌ کل قوا در رابطه با اشتباه در هواپیمای اوکراینی

وزیر خارجه نروژ به تهران دعوت شد

مقام ایرانی: بازگشت به مذاکرات وین طی چند روز آینده صورت می‌گیرد

خطیب‌زاده: آمریکا از خواب بیدار شود

تاکید امیرعبداللهیان بر آمادگی ایران برای همکاری با آسه‌آن

طحان نظیف: غیرت سن و سال ندارد

وزیر خارجه: اندونزی از کشورهای دارای اولویت برای سیاست خارجی ایران است

تسلیت رئیس مجلس در پی درگذشت نوجوان فداکار ایذه‌ای

حضور سرزده رئیسی در محله محروم حاشیه شهر ایلام

منصوری: با یکدستی قوا اصولگرایان هیچ دلیلی برای عدم موفقیت خود ندارند

رایزنی امیرعبداللهیان با وزیر خارجه ارمنستان

رئیسی: زیرساخت های زیارت اربعین در ایلام باید ترمیم شود

بدون تعارف با مادر شهید بهروز صبوری

رئیس جمهور درگذشت نوجوان غیور ایذه‌ای را تسلیت گفت

حاشیه دیدار وزیر خارجه ایران با همتای پرتغالی‌اش

چین: آمریکا باید سیاست غلط فشار حداکثری علیه ایران را جبران کند

امیرعبداللهیان: بزودی مذاکرات وین از سر گرفته می‌شود

آمریکا: اگر ایران می‌خواهد به مذاکرات هسته‌ای بازگردد باید فورا اقدام کند

شهادت جوان فلسطینی به ضرب گلوله نظامیان صهیونیست

صف طولانی در پمپ بنزین‌های انگلیس

مقاومت در برابر شهرک‌سازی رژیم صهیونیستی

وضعیت ناگوار اردوگاه پناهندگان در تگزاس

بحرانی خطرناک بیخ گوش آفریقا

جنگ بیست ساله با افغانستان چه کرد؟

میشل عون: تهدیدهای مستمر اسرائیل، نگرانی اصلی لبنانی‌هاست

اردوغان: کابینه طالبان نماینده همه مردم افغانستان نیست