ایران پرسمان

آخرين مطالب

نحوه شکل‌گیری اولین دانشگاه مدرن کشور دانش و فناوری

نحوه شکل‌گیری اولین دانشگاه مدرن کشور
  بزرگنمايي:

ایران پرسمان - فارس / از زمان ولیعهدی «عباس میرزا» ایرانی‌ها دانسته بودند که بهره‌مندی از دانش نوین رمز پیروزی است و از همان دوره گروه‌هایی از جوانان بااستعداد را به اروپا می‌فرستادند برای یادگیری فنون و علوم و بیش‌از همه فنون ساخت تجهیزات نظامی.
آن‌موقع ساخت دانشگاهی برای آموزش عمومی علوم و فنون اصلا به ذهن کسی نمی‌رسید حتی شاهان قاجار. تا اینکه این ایده به ذهن «میرزا محمدتقی خان فراهانی» مشهور به «امیرکبیر» رسید و «ناصرالدین قاجار» را در نخستین سال‌های سلطنتش متقاعد کرد که می‌توان یک دانشگاه ساخت و کار که شروع شد نبوغ و استعداد ایرانی هم به میدان آمد.
امیرکبیر خودش رفت محل دارالفنون را تعیین کرد و طراحی و نقشه ساختمان را سپرد به «میرزا رضا مهندس باشی تبریزی» و ساخت بنا را سپرد به «محمد تقی معمار باشی». حدود یک سال بعد و در سال 1230 شمسی بخشی از دارالفنون آماده شد و افتتاح شد و کلاس‌های درس برپا شد و البته ساخت‌و‌ساز تا یک سال بعد هم ادامه داشت.
این هم گزارش روزنامه «وقایع اتفاقیه» از آغاز به کار دارالفنون: «مدرسه مبارکه دارالفنون، واقعه در ارک محروسه تهران... بر حسب امر فرمان مطاع افتتاح شد و از آن تاریخ علوم مستظرف و فنون مستحدث و صنایع مستغرب که حکمای اروپا اساس آن‌ها را در ظرف چندین قرن برپا ساخته بودند در این تأسیس... انتشار همی‌گرفت و اشتهار همی‌پذیرفت».

ایران پرسمان


امیرکبیر کجا بود؟!
نخستین دانشجویان دارالفنون در مجموع حدود 30 نفر بودند و در 7 رشته مهندسی، پزشکی، داروسازی، کانی‌شناسی (مواد معدنی)، پیاده‌نظام، سواره‌نظام و توپخانه تحصیل می‌کردند. علوم طبیعی، ریاضی، جغرافیا، تاریخ و زبان فرانسوی هم به‌قول امروزی‌ها دروس عمومی همه رشته‌های دارالفنون بودند.
اولین معلم‌های دارالفنون اتریشی بودند، چون امیرکبیر نمی‌خواست انگلیسی یا روس یا حتی فرانسوی باشند. وقتی هم که به تهران رسیدند کسی نرفت استقبال‌شان، چون امیرکبیر که آنان را دعوت کرده بود خودش دستگیر شده بود و چند روز بعد هم به قتل رسید.
«یاکوب ادوارد پولاک» که معلم پزشکی بود این واقعه را چنین ثبت کرده است: «ما در 24 نوامبر 1851 به تهران وارد شدیم. پذیرایی سردی از ما کردند. کسی به پیشواز ما نیامد و اندکی پس از آن آگاه شدیم که در این میانه اوضاع دگرگون شده‌است و چند روز پیش‌از ورود ما، در پی کارشکنی‌های درباریان و به‌ویژه دسیسه‌های مادر شاه که از دشمنان سر سخت امیر نظام بود میرزا تقی‌خان از کار برکنار شده بود.
اما همین‌که امیر از ورود ما آگاه شد به میرزا داوودخان گفته بود این نَمساوی‌های بیچاره [اتریشی‌های بیچاره]را من به ایران آورده‌ام. اگر سر کار بودم، اسباب آرامش آن‌ها را فراهم می‌کردم، اما اکنون نگرانم به آنان خوش نگذرد. سعی کن کارشان رو به راه شود».
به هدفش رسید
دارالفنون را ابتدا مدرسه نظامیه و مکتبخانه پادشاهی هم می‌خواندند و بودجه‌اش که سالی حدود 8 هزار تومان بود از طریق دربار و خزانه سلطنتی تأمین می‌شد. شاگردانش هم فرزندان اعیان و اشراف دوره قاجار بودند و تا سال‌ها از میان مردم عادی فقط افرادی که استعداد‌های ویژه داشتند ممکن بود بتوانند به دارالفنون راه‌یابند. نخستین دوره علم‌آموزی در این دانشگاه نوین نیز 7 سال طول کشید و وقتی محصلان امتحان نهایی دادند در مجموع 85 نفر فارغ‌التحصیل شدند. تا 40 سال بعد نیز حدود 1100 نفر فارغ‌التحصیل شده بودند و بخشی از هدف دارالفنون محقق شد و دیگر مملکت ایران برای خودش مهندس و پزشک و دانشمند و صنعتگر داشت.

ایران پرسمان


چهره‌های مشهور دارالفنون
جالب اینکه دارالفنون منشأ بسیاری از تحولات فرهنگی و اجتماعی ایران شد و «بسیاری از فارغ‌التحصیلان دارالفنون وارد فعالیت‌های سیاسی شده و در جنبش مشروطه مشارکت تاثیرگذاری داشتند. صنیع‌الدوله و احتشام‌السلطنه اولین و دومین روسای مجلس شورای ملی و میرزا جهانگیرخان روزنامه‌نگار و مدیر روزنامه تاثیرگذار صور اسرافیل از دانش‌آموختگان دارالفنون بودند. بسیاری از معلمین و فارغ‌التحصیلان دارالفنون پس از تأسیس دانشگاه تهران به استادی این دانشگاه رسیدند و تعدادی در مقام‌های مهم دولتی نظیر وزارت یا حتی نخست‌وزیری در نظام‌های سیاسی بعدی قرار گرفتند».
بسیاری از شاگردان دارالفنون نیز بعد‌ها بنیان‌گذاران آموزش علوم مختلف در ایران شدند و «پدر» یک شاخه علمی شدند و این شاگردان پرشمارند؛ از جمله پروفسور «محمد قلی شمس» پدر علم چشم‌پزشکی ایران، «ذبیح‌الله صفا» پدر تاریخ ادبیات ایران، «محمد قریب» پدر طب اطفال ایران و «عبدالعظیم قریب» پدر دستور زبان فارسی.
نگاهی اجمالی به فهرست برخی شاگردان دارالفنون نیز تأثیر نخستین دانشگاه ایران را در حوزه ادب و فرهنگ آشکار می‌کند؛ چهره‌هایی نظیر مجتبی مینوی، عباس اقبال آشتیانی، کمال‌الملک، محمد معین، صادق هدایت، قاسم غنی، محمد علی فروغی و...

لینک کوتاه:
https://www.porsemannews.ir/Fa/News/332156/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

لزوم پیگیری مشکلات دختران بازمانده از تحصیل در هرمزگان

صدور بیش‌از 5 هزار شناسنامه برای فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی

حضور معاون امور زنان و خانواده در مراسم هفته ملی سلامت بانوان ایران

4 گوشه دنیا/ کشتن مادربزرگ برای بالاکشیدن پول هایش!

گوناگون/ روش تکثیر گیاه زاموفیلیا

مهارت زندگی/ تیپ شخصیتی مالی و پولی شما چیست؟

4 گوشه دنیا/ رازآلودترین قبرستان‌های دنیا که گردش خون را منجمد می‌کند!

عاقبت تک چرخ زدن با موتورسیکلت!

ویدیوی بامزه‌ای از معاینه چشم در دنیای میمون‌ها!

لحظه شکار ناگهانی غزال توسط پلنگ!

تخریب ناگهانی طلافروشی توسط یک راننده!

حکمت/ تفاوت عاقل و جاهل

مدیر کل تعاون کار و رفاه اجتماعی لرستان: بانکها شرایط پرداخت تسهیلات کرونا را تسهیل و تسریع کنند

مدیر کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خوزستان: روح شهدا مانند چتری معنوی بر سر ماست

مدیر کل آموزش فنی و حرفه ای بوشهر خبر داد: مهارت آموزی 1700 نفر از آسیب دیدگان و در معرض آسیب اجتماعی در بوشهر

394 میلیارد تومان تسهیلات اشتغالزایی در قالب بیش از 5400 طرح به متقاضیان در کردستان پرداخت شد

برگزاری بیش از 5 هزار نفر ساعت آموزش رایگان ویژه تعاونگران خراسان شمالی

ساخت ربات‌های DNA با قابلیت ایجاد غشای سلولی در بدن

اندازه‌گیری سیگنال‌های پیاز بویایی انسان با کمک محقق ایرانی

سال 2500 انسان‌ها چهره دیگر زمین را خواهند دید

به مناسبت درگذشت توماس ادیسون؛ تسلا و ادیسون هیچگاه دشمن یکدیگر نبوده اند

دردسرهای تا کردن لباس در شرایط بی‌وزنی!

معرفی کوتاه کتاب ماموریت خدا

کتاب در دسترس همه نیست و مردم برای تهیه آن در رنج‌اند

کلوئه بنجامین؛ خانم خوشحال نویسنده!

کتاب‌هایی که فیلم‌های برتر تاریخ از روی آن‌ها اقتباس شده‌اند!

صوت/ مثنوی خوانی- قسمت صد و هفتاد و نهم- انکار آن جماعت بر دعا و شفاعت دقوقی

دعوت از رئیسی برای حضور در اجلاس سران اکو در عشق‌آباد

رایزنی بورل و بلینکن درباره مذاکرات برجام

توصیه یک نماینده به کشورهای همسایه: گول رژیم صهیونیستی را نخورید

وزیر دفاع حُکم داد

تکذیب سفر هیأتی از عربستان به ایران/ خطیب‌زاده: پیش شرطی برای آمریکا تعیین نکردیم چون عضو برجام نیست

لاریجانی خطاب به سخنگوی شورای نگهبان: مراقب باشید به کسی ظلم نکنید، حتی به‌نحو ایهام

درخواست مخبر از گروه‌های جهادی در خصوص احیاء جهاد سازندگی

پیام احمدی‌نژاد در پایان سفر به امارات

تقی‌پور شایعه مخالفت با پخش زنده جلسات بررسی طرح صیانت را تکذیب کرد

شریعتی: روحانی باید درباره اخلال در نظام ارزی توضیح دهد

نماینده مجلس: «روحانی» صداوسیما را به قطع بودجه تهدید کرده بود

واکنش عضو شورای شهر به شایعه درگیری لفظی و فیزیکی با شهردار تهران

هشدار! علائم کبد چرب، این بیماری خاموش و خطرناک را جدی بگیرید

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی: بازگشت به برجام را تحریم نکرده‌ایم

هزینه ای که حزب الله روی دست رژیم صهیونیستی گذاشت

اعتراضات بیت کوینی در السالوادور

رونمایی از بخش نخست «استاندارد ملی ایمنی در سیستم‌های حمل و نقل ریلی درون شهری کشور»

اعتصاب غذای 3 اسیر زن فلسطینی در زندان رژیم صهیونیستی

سفیر فرانسه از بلاروس اخراج شد

راز غیبت بدون دلیل سرکرده طالبان و ملا برادر

آخرین وضعیت جسمانی کلینتون

التهاب در مرزهای سوریه با ترکیه

واکنش نخست وزیر عراق به اعتراضات در مورد نتایج انتخابات پارلمانی