ایران پرسمان - ایلکر چاتک، کارگردان «نامههای زرد»، درباره سرکوب سیاسی هنرمندان گفت: این وضعیت در آمریکا هم وجود دارد. ببینید چه اتفاقی برای جیمی کیمل افتاد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ورایتی، یلکر چاتک، که از والدینی ترک در برلین متولد شده است، با فیلم «نامههای زرد» به برلیناله بازگشته است. این فیلم برخلاف فیلم قبلیاش- «سالن معلمان» که نامزد اسکار بود و در آلمان فیلمبرداری شده بود- کاملاً در بحبوحه سرکوب سیاسی در ترکیه اتفاق میافتد، هرچند که در آلمان فیلمبرداری شده است.
این درام سیاسی با بازی اوزگو نامال (دریا) و تانسو بیچر (عزیز) بازیگران ترک، در نقش یک زوج هنرمند ظاهر میشود که ازدواجشان پس از از دست دادن شغلشان به دلیل دیدگاههای سیاسیشان از درون فرو میپاشد.
چاتک در مصاحبه با ورایتی درباره اینکه چگونه سرکوب سیاسی در هنر، این روزها فقط مشکل ترکیه نیست، صحبت میکند.
چه چیزی شما را به این داستان که در آن فشار سیاسی اقتدارگرایانه، یک ازدواج را مختل میکند، جذب کرد؟
من همیشه میخواستم فیلمی درباره ازدواج بسازم. من با یک نقاش در یک ازدواج زندگی میکنم- که اتفاقاً نویسنده همکار من در این فیلم نیز هست- و ما همیشه مجذوب فیلمهایی مانند «داستان ازدواج» ساخته نوآ بامباک بودیم که در آن نوعی تنش بین عاشقان وجود دارد که از یک طرف بسیار لطیف و بسیار عاشقانه است. و از طرف دیگر، کاملاً خشن. سپس جنبههای سیاسی این فیلم وجود داشت. در سال ۲۰۱۹ من در استانبول بودم و در آنجا درباره اخراجهای گسترده سیاسی که قبل از آن اتفاق افتاده بود، شنیده بودم اما آن روز، من با چند دوست بازیگر در یک کافه نشسته بودم و یکی از بازیگران گفت: «این نامه را دریافت کردم و آنها مرا اخراج کردند چون پشت صحنه سیگار کشیده بودم.» و من گفتم: «چی؟» و او گفت: «بله، در نامه همین نوشته شده بود.»
من در مورد این موضوع با همسرم صحبت کردم و شروع به خواندن در مورد این اخراجها و آنچه که با خانوادهها کردند، کردیم. تقریباً همه به جایی میرسند که با فروش آرمانهای خود روبرو میشوند. و ما فکر کردیم: این یک پسزمینه عالی برای روایت یک داستان ازدواج است.
جالب است که دریا، بازیگر، با بازی در یک سریال ترکی، خودش را میفروشد. آیا این یک نظر در شبکههای تلویزیونی ترکیه بود؟
این فقط مسأله ترکیه نیست. شما آن را در آمریکا هم دارید. ببینید چه اتفاقی برای جیمی کیمل افتاد! ببینید چه اتفاقی برای اعلامیه تنوع نژادی که آمازون چند سال پیش منتشر کرد افتاد و بعد ترامپ برگشت، و ناگهان: پوف! انگار هرگز اتفاق نیفتاده است. من در مورد همکاری با این نوع شبکهها که دوستان خوبی برای دولتها هستند، مردد خواهم بود. چون من بخشی از برنامه آنها خواهم بود، درست است؟
به عنوان یک هنرمند، فکر نمیکنم مهم باشد که در آمریکا یا ترکیه یا هر جای دیگری باشید. باید از خود بپرسید: «من با چه کسی در ارتباط هستم؟»، «این شخص یا موسسه او کیست؟» و «آنها به چه کسی وابسته هستند؟». بنابراین این چیزی است که فکر میکنم ما به عنوان هنرمند باید از خود بپرسیم. و این سوال هر روز بلندتر و بلندتر میشود.
تقریباً به نظر میرسد که شما طرف «عزیز» را میگیرید. از یک طرف «عزیز» را دارید، هنرمندی جدی با غروری بزرگ. از طرف دیگر «دریا» را دارید که عملگراتر است. آیا اینطور میبینید؟
صادقانه بگویم، من طرفداری نمیکنم. فکر میکنم امیدوار بودم که مبارزه دریا و تصمیمش روشن شود. این کار من است، اول و مهمتر از همه. نه قضاوت، بلکه قابل فهم کردن مسائل. البته، دوست دارم طرف عزیز را بگیرم اما همچنین میبینم که این یک دیدگاه بسیار محدود و کمی قدیمی است. شاید بتوان آن را رویایی نامید. این روشی نیست که شما برای یک خانواده تأمین مالی کنید. و اول و مهمتر از همه، شما باید برای یک خانواده تأمین مالی کنید.
نکته مهم در مورد این فیلم این است که من نمیخواهم کسی را که برای مثلاً فاکس یا هر جای دیگری کار میکند، قضاوت کنم. مطمئنم که آنها دلایل خودشان را دارند اما میخواهم این رفتار را زیر سوال ببرم زیرا باید شجاعت داشته باشید، باید بدانید که کجا ایستادهاید. فکر میکنم این به عنوان یک هنرمند مهم است.