ایران پرسمان - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
هنوز هیچ نشانهای مبنی بر اینکه درگیریهای ساعات اخیر نشاندهنده هرگونه تشدید عمده در این درگیری است، وجود ندارد
نیروهای آمریکایی برای اولین بار طی چندین هفته اخیر به ایران حمله کردند.
به نوشته خبرگزاری رویترز، یک مقام آمریکایی اعلام کرد که نیروهای آمریکایی روز یکشنبه به دو فروند موشکانداز ایرانی در جزیره لارک ایران حمله کردند. این اولین حمله آمریکا به ایران از اواخر ماه جولای تاکنون بوده است. این مقام آمریکایی گفت: «تأیید میکنم که اوایل امروز نیروهای آمریکایی به دو فروند موشکانداز ایرانی در جزیره لارک حمله کردند. نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حال آماده شدن برای پرتاب مینهای دریایی به تنگه هرمز از طریق موشک مشاهده شدند.»
خبرگزاری تسنیم ایران گزارش داده که ایالات متحده یک حمله پهپادی به این جزیره انجام داده است. فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) هم در بیانیهای اعلام کرد که اقدام «محدود و دقیقی» علیه نیروهای مینگذار سپاه پاسداران که «تهدید قریبالوقوعی» در تنگه هرمز ایجاد کرده بودند، انجام داده است. این بیانیه جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
لارک یا خارک؟
در همین شرایط، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز یکشنبه در یک پست تک خطی در رسانههای اجتماعی همراه با یک کلیپ ویدیویی تولید شده توسط هوش مصنوعی ادعا کرد، جزیره خارگ، قطب انرژی ایران، با خاک یکسان شده است. هنوز هیچ مدرک دیگری وجود ندارد که نشان دهد این قطب انرژی ایران که صدها کیلومتر از لارک فاصله دارد، مورد حمله قرار گرفته است. ترامپ در شبکه اجتماعی خود نوشت: «جزیره خارک در حال متلاشی شدن!!! رئیس جمهور دیجیتی». اما جزئیات بیشتری ارائه نداد.
بازگشت درگیریها پس از آن صورت گرفت که دولت ترامپ تلاشهای خود را برای افزایش فشار علیه تهران و شرکای تجاریاش، تحریمهای اقتصادی را شدت بخشیده و از گزینههای نظامی فاصله گرفته است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، روز یکشنبه به رویترز گفت که احتمالاً تحریمهای ثانویه جدید به صورت هفتگی و با هدف فشار بر ایران، با تمرکز اولیه بر بانکها، رونمایی خواهند شد. بسنت در مصاحبهای گفت: «ما با بانکها شروع میکنیم و به بانکها میگوییم که داشتن پول ایران و کمک به حکومت آن درست نیست». بسنت پس از اعمال مجازات علیه شعب بانک مصر در امارات متحده عربی در روز جمعه به دلیل ارتباط مالی ادعایی با ایران، گفت که گام بعدی ممکن است قطع کامل ارتباط یک موسسه با سیستم مالی مبتنی بر دلار باشد. بسنت پیش از نشست رهبران مالی گروه ۲۰ به رویترز گفت: «شما هر هفته شاهد موارد بیشتری از این دست خواهید بود.»
نمای ماهوارهای از بندرعباس و جزایر قشم، لارک و هرمز در استان هرمزگان، عکس از گتی ایمیجز
در واکنش به این حملات، جمهوری اسلامی ایران پایگاههای نظامی ایالات متحده در کشورهای اردن و امارات متحده عربی را مورد هدف قرار داد. ارتش جمهوری اسلامی ایران صبح دوشنبه نهم با انتشار بیانیهای اعلام کرد «محل های استقرار بالگردها و نیروهای» در پایگاه المنهاد امارات را «با شلیک دهها پهپاد انهدامی، هدف قرار داده است.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی هم روز دوشنبه در بیانیهای با تأیید کشته و مجروح شدن چند نفر در حمله اخیر آمریکا به جزیره لارک، اعلام کرد نیروهای مسلح ایران «طبق حق ذاتی دفاع مشروع» به پایگاههای نظامی آمریکا در اردن حمله کردند. در این بیانیه اردن به عنوان «مبدا و پشتیبان تجاوز نظامی آمریکا» علیه ایران معرفی شده است.
نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هم اعلام کرده یک فروند سوپر نفتکش «متخلف» که قصد عبور از «مسیر غیر قانونی» جنوب تنگه هرمز را داشت در اثر اصابت با دو مین دریایی دچار آتش سوزی های مهیب شد و بطور کامل متوقف گردید. روابطعمومی سپاه پاسداران هم از انهدام یک فروند هواپیمای بدون سرنشین دوربرد MQ9 آمریکایی بر فراز تنگۀ هرمز خبر داده است.
سیگنال تشدید تنش؟
در این رابطه، مانوئل راپالو، گزارشگر الجزیره، نوشت هنوز هیچ نشانهای مبنی بر اینکه این اتفاقات نشاندهنده هرگونه تشدید عمده در این درگیری است، وجود ندارد. اما (حمله به جزیره لارک) بزرگترین تشدید و مهمترین تشدیدی است که در هفتههای اخیر، حداقل از طرف ایالات متحده، دیدهایم. و همه اینها در رابطه موضوع مینگذاری در تنگه هرمز است؛ چیزی که دولت ترامپ در مورد داشتن سیاست عدم تحمل در مورد آن بسیار سرسخت و مصمم بوده است، چرا که ادعا میکند کشتیرانی در امتداد تنگه هرمز تا حد زیادی عادی شده است.
به گفته او، هنوز هیچ سیگنالی از سوی دولت آمریکا وجود ندارد که نشان دهد این حملات بخشی از یک کمپین گستردهتر بوده است که میتواند نشاندهنده تشدید بیشتر تنش در اینجا باشد. برای مقامات آمریکایی، به ویژه دیپلماتهای آمریکایی که در پشت صحنه کار میکردند و سعی میکردند با واسطهها و سایر کشورها همکاری کنند تا یک راه خروج دیپلماتیک از این درگیری ایجاد کنند، این از بسیاری جهات دقیقاً همان سناریویی است که شما نمیخواهید شاهد وقوع آن باشید. دولت ترامپ در طول هفته گذشته سیگنالهایی ارسال کرده است که مذاکرات رو به وخامت گذاشته است، دیپلماسی شتاب خود را از دست داده است و ما شاهد تغییر استراتژی از اقدام جنبشی به سمت فشار اقتصادی بودهایم. این چیزی است که وزیر خزانهداری روز یکشنبه به طور خاص در مورد آن صحبت کرد و گفت که تحریمهای بیشتری در چند روز آینده اعمال خواهد شد. بنابراین، این دور جدید تشدید تنش، به ویژه برای دیپلماتهای آمریکایی، دقیقاً همان سناریویی است که آنها نمیخواستند شاهد وقوع آن باشند.
محور نظارت ایران بر تنگه هرمز
در همین رابطه، سینا عضدی، مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه در دانشگاه جورج واشنگتن، به الجزیره گفت که ایالات متحده به جزیره لارک حمله کرد زیرا «ایران داراییهای خود را برای کنترل تنگه هرمز در آنجا پراکنده کرده است». او لارک را محور نظارت ایران در تنگه هرمز خوانده و گفت که واشنگتن در تلاش است تا توانایی ایران در نظارت و زیر نظر گرفتن کشتیهای عبوری از این آبراه را کاهش دهد، نه فقط توانایی آن برای حمله به آنها.
عضدی گفت که این جزیره با الگویی مطابقت دارد که به ماه ژوئیه برمیگردد، زمانی که کل ساحل جنوبی ایران در فهرست اهداف ایالات متحده قرار داشت. او گفت که ادعای ایالات متحده مبنی بر آماده شدن ایران برای مینگذاری قابل قبول است و افزود که «اگر آنها بخواهند قدرت و کنترل خود را بر تنگه اعمال کنند، تعجب نخواهد کرد». او در پاسخ به این سوال که آیا ایران منتظر فرصتی برای حمله به اردن بوده است، گفت که برنامههای جنگی تهران «از قبل طراحی شده بود».
یک بیانیه سیاسی
هارلان اولمن، افسر ارشد بازنشسته نیروی دریایی ایالات متحده، در مصاحبهای با الجزیره در مورد ادعاهای ایالات متحده مبنی بر حمله به قابلیتهای مینگذاری ایران با هدف قرار دادن سکوهای پرتاب موشک در جزیره لارک صحبت گفت: «جالب است که ایران سعی میکند مینهای دریایی را با موشک، به روشی بسیار گران، در حالی که روشهای بسیار کارآمدتری برای انجام این کار دارد، مانند شناگران زیر آب و قایقهای کوچک، کار بگذارد».
او افزود که با وجود همه این عملیاتها، هرگز نمیتوان مطمئن بود که کانالهای تنگه هرمز عاری از مین هستند یا خیر. وی گفت: «ممکن است مینها آنجا باشند یا نباشند، اما حتی این پیشنهاد نیز سوال روانی را برای شرکتهای بیمه مطرح میکند.» وی خاطرنشان کرد که بنابراین اختلال در کشتیرانی اجتنابناپذیر میشود. اولمن افزود: «توانایی مینروبی نیروی دریایی ایالات متحده بسیار بسیار محدود است.»
اولمن گفت که تصمیم ایران برای هدف قرار دادن اردن در حملات تلافیجویانه خود «یک بیانیه سیاسی» است، صرف نظر از خسارتی که به نیروهای آمریکایی در آنجا وارد شده است، اگر خسارتی وارد شده باشد. او گفت: «آنها به اردن علامت میدهند که این یک هدف است» و افزود که ایران آن را به اهداف دیگری مانند پایگاههای آمریکایی در امارات یا قطر ترجیح داده است. او گفت: «این یک هدف مهم سیاسی است» و افزود که حمله ایران «با نیت قبلی انجام شد، نه لزوماً برای تحمیل خسارت به آمریکاییها، بلکه برای گفتن به اردنیها: آیا مطمئن هستید که میخواهید از آمریکاییها حمایت کنید؟»
مسیر جنوبی ناامن میشود؟
دیوید دس روچز، مدیر سابق امور شبه جزیره عربستان در وزارت دفاع ایالات متحده، هم پس از آنکه واشنگتن ادعا کرد که استقرار موشکهایی با قابلیت مینگذاری دریایی را مشاهده کرده، به الجزیره گفت: «ویژگی این حملات نشان میدهد که دولت ترامپ در واقع آنچه را که میگوید انجام میدهد.» او با اشاره به سامانه موشکهای دوربرد ۳۳۳ میلیمتری ایران که برد گزارش شده آن ۷۵ کیلومتر (۴۷ مایل) است، گفت: «احتمالاً فجر-۵ است.»
روچز با اشاره به مسیر جنوبی تنگه هرمز، در نزدیکی ساحل عمان، گفت: «این موشکها میتوانند کانالهای دریایی آنجا را هدف قرار دهند. وی افزود: «برخی از کشتیها برای دور زدن حملات ایران به کشتیهای غیرنظامی بیطرف از آبهای عمان عبور میکنند. [این موشکهای ایرانی] پتانسیل مینگذاری در آن آبها را دارند. بنابراین مسیر جنوبی را پیچیده میکند. این یک توانایی بالقوه بسیار قابل توجه ایران است.»
او گفت: «این یک روش عادی برای مینگذاری در تنگه هرمز نیست، بلکه کاری است که باید در شرایط اضطراری انجام شود. تهران با مشکلاتی در انجام ماموریتی در فاصله دور از آبهای خود مواجه است. بنابراین، [استفاده از موشک برای مینگذاری] ایدهآل نیست، اما این یک توانایی شناخته شده با فجر-۵ است که من فرض میکنم که همینطور خواهد بود.» او گفت: «ایران فقط میخواهد عدم قطعیت ایجاد کند و شرکتهای بیمه دریایی کشتیهای غیرنظامی بیطرف، نرخها را تا سطح غیرقابل تحملی افزایش خواهند داد.»