ایران پرسمان - رئیس دانشکده پزشکی با انتقاد از افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی بدون توسعه متناسب زیرساخت‌هاهشدار داد افزایش ظرفیت بدون تأمین امکانات می‌تواند ناخواسته منجر به مهاجرت پزشکان شود.
به گزارش ایران پرسمان به نقل از دانشگاه علوم پزشکی تهران، علیرضا استقامتی، رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ با انتقاد از سیاست افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی بدون تأمین زیرساخت‌های موردنیاز اظهار کرد: افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی باید متناسب با امکانات و زیرساخت‌های آموزشی، درمانی و رفاهی دانشگاه‌ها باشد. ما به‌عنوان بزرگ‌ترین دانشکده پزشکی کشور، در حال حاضر با محدودیت‌های جدی در زمینه فضای فیزیکی، کلاس‌های درس، آزمایشگاه‌ها و بخش‌های درمانی مواجه هستیم. امکانات موجود با تعداد دانشجویان پذیرفته‌شده تناسب ندارد و حتی در زمینه امکانات اولیه رفاهی، از جمله تعداد کافی سرویس‌های بهداشتی، با کمبود روبه‌رو هستیم.
افزایش ظرفیت روی کاغذ کار ساده ای است
وی افزود: افزایش ظرفیت روی کاغذ کار ساده‌ای است، اما بدون تأمین امکانات موردنیاز، خوابگاه، حمایت‌های رفاهی و آموزشی و سایر زیرساخت‌های لازم، نمی‌توان انتظار داشت کیفیت آموزش حفظ شود. بدون این امکانات، اساساً امکان پیشرفت علمی و تربیت پزشک توانمند با دشواری جدی مواجه خواهد شد.
افزایش تعداد دانشجویان، لزوماً به معنای ارتقای کیفیت آموزش پزشکی نیست
رئیس دانشکده پزشکی با اشاره به پیامدهای افزایش ظرفیت در دوره‌های بالینی گفت: یکی از نگرانی‌های جدی ما مربوط به دوره آموزش بالینی است. دانشجویان پس از گذراندن دوره علوم پایه وارد بخش‌های بالینی و بیمارستان‌ها می‌شوند. در این مرحله، آموزش پزشکی صرفاً به کلاس درس محدود نیست و دانشجو باید فرصت کافی برای حضور در محیط درمانی، تعامل با بیمار، کسب مهارت‌های بالینی و بهره‌مندی از آموزش استادان داشته باشد.
استقامتی تصریح کرد: اگر بدون توسعه امکانات بیمارستانی و افزایش ظرفیت واقعی بخش‌های درمانی، تعداد دانشجویان ورودی به این بخش‌ها را افزایش دهیم، قطعاً به اهداف موردنظر در آموزش بالینی دست نخواهیم یافت. افزایش تعداد دانشجویان در محیطی که ظرفیت آموزشی و درمانی محدودی دارد، می‌تواند فرصت یادگیری مؤثر را کاهش دهد.
وی ادامه داد: اگر هدف قانون‌گذار از افزایش ظرفیت پزشکی، ارتقای سلامت مردم است، باید توجه داشت که افزایش ظرفیت بدون تناسب با امکانات و زیرساخت‌ها ما را به این هدف نمی‌رساند و حتی با کاهش کیفیت آموزش سلامت جامعه را با مخاطره مواجه می کند.
افزایش ظرفیت بدون توجه به آینده شغلی، زمینه‌ساز مهاجرت پزشکان
رئیس دانشکده پزشکی با تأکید بر ضرورت توجه به آینده شغلی و شرایط ماندگاری پزشکان اظهار کرد: موضوع فقط پذیرش دانشجو و تربیت پزشک نیست؛ مسئله مهم‌تر این است که پس از تربیت این نیروها، چه شرایطی برای فعالیت حرفه‌ای و زندگی آنها فراهم می‌کنیم.
وی افزود: اگر پزشک تربیت کنیم، اما حداقل امکانات زندگی، حمایت‌های رفاهی و امنیت شغلی لازم را برای او فراهم نکنیم، در واقع با دست خودمان سرمایه‌های انسانی و اجتماعی نظام سلامت را به سمت مهاجرت و خروج از کشور هدایت کرده‌ایم.
استقامتی خاطرنشان کرد: پزشکی که سال‌ها برای تحصیل و کسب مهارت تلاش کرده و تمام وقت و انرژی خود را برای درمان بیماران و حفظ سلامت جامعه صرف می‌کند، به شرایط شغلی و معیشتی مناسب نیاز دارد. وقتی این شرایط فراهم نباشد، طبیعی است که فرد دچار سرخوردگی شده و مهاجرت را به‌عنوان یکی از راه‌های خروج از این وضعیت انتخاب کند.
وی تأکید کرد: بنابراین، افزایش ظرفیت پذیرش بدون توجه به آینده شغلی و شرایط ماندگاری پزشکان، نه‌تنها مسئله کمبود نیروی انسانی را به‌صورت ریشه‌ای حل نمی‌کند، بلکه ممکن است به هدررفت سرمایه‌گذاری کشور در حوزه آموزش پزشکی منجر شود. بدون تهیه و تامین امکانات رفاهی و درمانی، ماندگاری پزشکان در شهرهای کوچک محقق نمی‌شود.
استقامتی با اشاره به ضرورت توجه به شرایط زندگی پزشکان در مناطق مختلف کشور گفت: دانشجویان ما پس از فراغت از تحصیل برای ادامه فعالیت حرفه‌ای و ارائه خدمات درمانی، ممکن است به شهرهای کوچک‌تر و مناطق مختلف کشور بروند. اما باید توجه کنیم که پزشک فقط یک نیروی درمانی نیست که بتوان او را بدون در نظر گرفتن شرایط زندگی به منطقه‌ای اعزام کرد. پزشک نیز مانند سایر افراد جامعه خانواده دارد و باید بتواند برای همسر و فرزندان خود شرایط مناسب زندگی، امکانات رفاهی و حداقل‌های موردنیاز را فراهم کند.
وی افزود: در بسیاری از شهرهای کوچک، امکانات کلینیکی، زیرساخت‌های درمانی و امکانات رفاهی متناسب با نیاز پزشکان وجود ندارد. در چنین شرایطی، نمی‌توان انتظار ماندگاری پزشک را داشت. صرف افزایش تعداد فارغ‌التحصیلان پزشکی، بدون فراهم‌کردن شرایط مناسب کار و زندگی، مشکل توزیع و ماندگاری پزشکان را حل نخواهد کرد.
رئیس دانشکده پزشکی با تأکید بر ضرورت نیازسنجی دقیق در سیاست‌گذاری‌های حوزه سلامت تصریح کرد: به نظر می‌رسد در این زمینه نیازسنجی جامع و دقیقی صورت نگرفته است. ما باید به دنبال توسعه متوازن باشیم؛ یعنی هم‌زمان با تربیت نیروی انسانی، امکانات درمانی، شرایط اشتغال، امنیت شغلی و رفاه لازم را نیز در مناطق مختلف فراهم کنیم.
استقامتی ادامه داد: چنین شرایطی علاوه بر کاهش انگیزه و رضایت شغلی، می‌تواند آسیب‌های روحی و جسمی جدی برای پزشکان به همراه داشته باشد. نمی‌توان انتظار داشت پزشک در شرایط دشوار کاری، بدون برخورداری از حداقل حمایت‌های اقتصادی و رفاهی، همچنان با انگیزه و توان کافی به فعالیت خود ادامه دهد.
برای حفظ سلامت مردم باید در سیاست افزایش ظرفیت بازنگری شود
رئیس دانشکده پزشکی با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاست افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی اظهار کرد: تصویب افزایش ظرفیت روی کاغذ کار آسانی است، اما باید توجه داشت که هر تصمیمی در حوزه آموزش پزشکی، پیامدهای بلندمدت و گاه جبران‌ناپذیری دارد. نمی‌توان صرفاً با افزایش تعداد پذیرفته‌شدگان، انتظار ارتقای کیفیت خدمات درمانی و بهبود شاخص‌های سلامت را داشت.
وی افزود: مسئولان باید شجاعت کافی برای بازنگری در تصمیمات نادرست و بازگشت از سیاست‌هایی را داشته باشند که بدون بررسی کارشناسی و تأمین زیرساخت‌های لازم اتخاذ شده‌اند. کشور را نمی‌توان با آزمون و خطا و تصمیمات غیرکارشناسی اداره کرد.
استقامتی تأکید کرد: من به‌عنوان رئیس دانشکده پزشکی و عضو هیئت علمی این مجموعه هشدار می‌دهم که برای حفظ سلامت جامعه باید از این مسیر نادرست بازگردیم. افزایش ظرفیت بدون تأمین امکانات آموزشی، درمانی، رفاهی و شغلی، نه‌تنها اهداف موردنظر را محقق نمی‌کند، بلکه می‌تواند کیفیت آموزش پزشکی، آینده حرفه‌ای پزشکان و در نهایت سلامت مردم را به خطر بیندازد.
وی خاطرنشان کرد: توسعه آموزش پزشکی باید متوازن، مبتنی بر نیازسنجی واقعی و همراه با تأمین زیرساخت‌ها باشد؛ چراکه تربیت پزشک بدون فراهم‌کردن شرایط مناسب برای آموزش، اشتغال و ماندگاری او، به معنای حل مسئله نظام سلامت نخواهد بود.