ایران پرسمان - چندی پیش تصویری در شبکه های اجتماعی پر بازدید شد که سیستم ریشه ای و میزان نفوذ گیاهان و درختان مختلف را در زیر خاک به تصویر می کشید. اگرچه این تصویر برای جنبه های آموزشی مقیاس ها را کمی اغراق آمیز نشان داده، اما مفاهیم و اطلاعات علمی آن تا حد زیادی حقیقت دارند.
در ادامه، عمق و معماری واقعی ریشه 6 گیاه معرفی شده در این تصویر را بررسی می کنیم.
چمن؛ تراکم بالا در سطح خاک
سیستم ریشه ای چمن بسیار افشان و نازک است. اکثریت مطلق ریشه های چمن در عمق 10 تا 30 سانتی متری خاک قرار دارند. همین کم عمق بودن ریشه ها توضیح می دهد که چرا چمن در روزهای گرم تابستان به آبیاری مداوم و روزانه نیاز دارد.
گندم؛ عمیق تر از آنچه به نظر می رسد
برخلاف ظاهر کوچک و بوته ای گندم، ریشه های این محصول کشاورزی راهبردی می توانند تا عمق یک تا دو متری (و گاهی بیشتر) به درون خاک نفوذ کنند. این ویژگی به گندم امکان می دهد تا در دوره های کم آبی به ذخایر رطوبتی لایه های پایین تر دسترسی داشته باشد.
گل آفتابگردان؛ ریشه چهره ای و قدرتمند
گل آفتابگردان دارای یک ریشه اصلی عمودی به همراه ریشه های جانبی گسترده است. این ساز و کار به گیاه اجازه می دهد در خاک های سبک تا چند متر به عمق زمین برود تا علاوه بر جذب آب در برابر بادهای شدید پایدار بماند.
یونجه؛ قهرمان نفوذ در اعماق خاک
یونجه یکی از عمیق ترین سیستم های ریشه ای را در میان تمامی محصولات زراعی دارد. در خاک های مناسب، ریشه های یونجه به راحتی از شش متر عبور کرده و گاهی تا 10 متر به عمق زمین فرو می روند. این ریشه های طویل، یونجه را در برابر خشکسالی های طولانی مدت کاملا مقاوم می سازند.
درختان بلوط؛ گسترش عرضی به جای عمودی
برخلاف باور عمومی که تصور می شود درختان غول پیکر ریشه هایی به همان عمق ارتفاع خود دارند، بیشتر ریشه های درخت بلوط در یک متر اول خاک قرار گرفته اند. قدرت واقعی بلوط در گسترش افقی ریشه هایش است که معمولا بسیار فراتر از سایه انداز درخت پهن می شوند تا استقرار و جذب آب را تضمین کنند.
کاکتوس ساگوارو؛ شبکه سطحی برای شکار باران
ساگوارو راهبرد کاملا متفاوتی دارد. طبق گزارش اداره خدمات پارک های ملی آمریکا، ریشه های این کاکتوس غول پیکر بسیار کم عمق هستند (حدود 10 تا 15 سانتی متر)، اما به صورت شعاعی در مساحتی وسیع پهن می شوند تا رطوبت حاصل از باران های کوتاه کویری را بلافاصله جذب کنند.